Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

दुष्टानां शासनं चापि साधूनां परिपालनम् । पाशुपाल्यं च वैश्यानां कृषिर्विज्ञानमेव च

Transliteration

duṣṭānāṃ śāsanaṃ cāpi sādhūnāṃ paripālanam | pāśupālyaṃ ca vaiśyānāṃ kṛṣirvijñānameva ca

Translation

بدکاروں کو سزا دینا اور نیکوں کی حفاظت کرنا بھی (دھرم) ہے۔ ویشیوں کے لیے مویشیوں کی نگہداشت، کھیتی باڑی اور عملی علم ہی واقعی قابلِ ستائش فرائض ہیں۔

Word by Word

• दुष्टानाम्: of the wicked
• दुष्टानाम्: Shashthi-sambandha
• Type: Noun
• Root: दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• शासनम्: punishment/discipline
• शासनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शास् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
• Form: भाववाचक कृदन्त (verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अपि: also
• अपि: Nipata
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ (also)

• साधूनाम्: of the good (people)
• साधूनाम्: Shashthi-sambandha
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• परिपालनम्: protection
• परिपालनम्: Samuccita-karta (Coordinated subject)
• Type: Noun
• Root: परि + पाल् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
• Form: भाववाचक कृदन्त (verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पाशुपाल्यम्: cattle-herding
• पाशुपाल्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाशु (प्रातिपदिक) + पाल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—पशूनां पाल्यम्/पालनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• वैश्यानाम्: of Vaiśyas
• वैश्यानाम्: Shashthi-sambandha
• Type: Noun
• Root: वैश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• कृषिः: agriculture
• कृषिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृषि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• विज्ञानम्: knowledge/skill
• विज्ञानम्: Samuccita-karta (Coordinated subject)
• Type: Noun
• Root: वि + ज्ञा (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
• Form: भाववाचक कृदन्त (verbal noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Nipata
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

Speaker

Śrī Kṛṣṇa

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Vaiśya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is sustained by social responsibility: governance restrains wrongdoing and protects the good, while productive livelihoods support the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is referenced; it is an instruction on duties (svadharma).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse outlines ethical and occupational duties rather than a vrata or tīrtha-ritual.