Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15
Devanagari script
कामकटंकटोवाच । मुच्यतां शीघ्रमेवासौ किमर्थं वा विलंबसे । कदाचिद्देवसंगत्या समयो मेऽभिपूर्यते
Transliteration
kāmakaṭaṃkaṭovāca | mucyatāṃ śīghramevāsau kimarthaṃ vā vilaṃbase | kadāciddevasaṃgatyā samayo me'bhipūryate
Translation
کامکٹنکٹ نے کہا: اسے فوراً رہا کر دو—تم کیوں دیر کرتی ہو؟ شاید کسی دیوی موافقت سے میرا مقررہ وقت پورا ہو رہا ہے۔
Word by Word
कामकटंकटःKāmakaṭaṃkaṭa (name)
कामकटंकटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम + कटंकट (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (नामधेय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
मुच्यताम्let him be released
मुच्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘let him be released’
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (quickly)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (indeed)
असौthat man/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb: for what reason/why)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (or)
विलम्बसेdo you delay
विलम्बसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लम्ब् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); मध्यमपुरुष (2nd person); एकवचन; आत्मनेपद
कदाचित्sometime
कदाचित्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (sometime/at some point)
देवसंगत्याby association with the gods
देवसंगत्या:
Karana (Means/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव + संगति (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां संगतिः)
समयःtime/occasion
समयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
मेmy/of me
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अभिपूर्यतेis fulfilled
अभिपूर्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + पूर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is fulfilled’
Speaker
Kāmakaṭaṃkaṭa
Visual Art Cues
Scene: Kāmakaṭaṃkaṭa orders the visitor released immediately, questioning delay, and reflects that perhaps divine coincidence is fulfilling his destined hour; a decisive command with a contemplative undertone.
Characters & Entities
K
KāmakaṭaṃkaṭaD
deva (divinity)FAQs
It points to destiny (daiva) shaping encounters; human plans unfold within a larger providential timing.
None is mentioned.
None.