Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59

Devanagari script

ततो मया प्रतिज्ञातमेव मस्तु महामुने । त्वयापि क्रियतां स्थानं कापिलं कपिलोत्तमम्

Transliteration

tato mayā pratijñātameva mastu mahāmune | tvayāpi kriyatāṃ sthānaṃ kāpilaṃ kapilottamam

Translation

“پس اے مہامُنی! میری کی ہوئی پرتِگیا یقیناً پوری ہو۔ اور آپ بھی، اے کپلِ اُتم! ‘کاپِل’ نام کا ایک پُنّیہ ستھان قائم کیجیے۔”

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/ततः = क्रम/हेतु/अनन्तर (then/thereupon)

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रतिज्ञातम्: promised
• प्रतिज्ञातम्: Karta (Predicate nominal)
• Type: Verb
• Root: प्रति + ज्ञा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• म: my
• म: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचन (Genitive enclitic)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Let it be)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महामुने: O great sage
• महामुने: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महा + मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Karta (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपेक्षा (also)

• क्रियताम्: let it be made/done
• क्रियताम्: Kriya (Request/command)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

• स्थानम्: a place/abode
• स्थानम्: Karma (Object of क्रियताम्)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कापिलम्: Kapila-related (Kapila’s)
• कापिलम्: Visheshana (Qualifier of स्थानम्)
• Type: Adjective
• Root: कापिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कपिलोत्तमम्: excellent/supreme Kapila(-place)
• कपिलोत्तमम्: Visheshana (Qualifier of स्थानम्)
• Type: Adjective
• Root: कपिल + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कपिलः उत्तमः)

Speaker

Unspecified (addressing Kapila as a revered sage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāpila

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kapila (addressed as महामुने / कपिलोत्तम)

Visual Art Cues

Scene: Nārada (or the donor/host) affirms his vow and requests Kapila to establish the sacred place ‘Kāpila’; imagery can show a foundation rite: marking boundaries, installing a liṅga or sacred marker, sages witnessing.

Characters & Entities

• Kapila
• Kāpila (place/seat)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic vow gains fullness when it leads to enduring sacred institutions—places and practices that benefit the wider community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A site named “Kāpila” (a Kapila-associated sacred place) is invoked for establishment, indicating local sthala-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is to ‘establish a sthāna’—a consecrated sacred place connected with Kapila.