Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

मत्तोऽप्यनंतात्परतः परस्मात्समस्तभूताधिपतेर्न किंचित् । तेषां किमुस्यादितरेण येषां द्विजेश्वराणां मम मार्गवादिनाम्

matto'pyanaṃtātparataḥ parasmātsamastabhūtādhipaterna kiṃcit | teṣāṃ kimusyāditareṇa yeṣāṃ dvijeśvarāṇāṃ mama mārgavādinām

مجھ سے پرے—بلکہ لامحدود سے بھی پرے—اور سب بھوتوں کے ادھپتی پرمیشور سے بھی پرے کچھ بھی نہیں۔ جو دْوِجیشور میرے مارگ کا اعلان کرتے ہیں، اُنہیں پھر کسی اور شے کی کیا حاجت؟

mattaḥthan me/from me
mattaḥ:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावक अव्यय (also/even)
anantātthan the Infinite (Ananta)
anantāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootananta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन
parataḥbeyond/further
parataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootparatas (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (comparative adverb: beyond/further)
parasmātthan the Supreme/other
parasmāt:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन
samasta-bhūta-adhipateḥthan the lord of all beings
samasta-bhūta-adhipateḥ:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootsamasta (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक) + adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (समस्तानां भूतानाम् अधिपतिः)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
kiṃcitanything
kiṃcit:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkiṃcid (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन; सर्वनाम
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
uindeed/then
u:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootu (अव्यय)
Formअनुनासिक/नूनार्थक निपात (emphatic particle)
syātcould be/would be
syāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
itareṇaby another/with someone else
itareṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootitara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया एकवचन
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
dvija-īśvarāṇāmof the lords among the twice-born
dvija-īśvarāṇām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् ईश्वराः)
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन; सर्वनाम
mārga-vādināmof those who speak/teach my path
mārga-vādinām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक) + vādin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मार्गं वदन्ति ये)

Nārada

Listener: dvijendra/brāhmaṇa-lords

Scene: A teacher-like figure speaks with calm certainty to brāhmaṇa-lords; the background suggests cosmic vastness—layers of infinity and the Supreme—yet the speaker’s path is presented as complete; brāhmaṇas hold manuscripts and rosaries.

FAQs

Ultimate refuge is the Supreme Lord; those devoted to and teaching that path lack nothing essential.

No tīrtha is named; the verse is theological, praising adherence to the Lord’s path.

None; it emphasizes devotion to and proclamation of the proper mārga (path).