Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

ततो नारदमानर्च दत्त्वा दानं च पुष्कलम् । नारदीयद्विजाग्र्याणां नारदः प्रीयतामिति

Transliteration

tato nāradamānarca dattvā dānaṃ ca puṣkalam | nāradīyadvijāgryāṇāṃ nāradaḥ prīyatāmiti

Translation

پھر اس نے نارَد مُنی کی پوجا کی اور بہت وافر خیرات دی، یہ کہہ کر: “نارَد جی راضی ہوں”—اور یہ نذر نارَدیہ روایت سے وابستہ برہمنوں کے سرداروں کو پیش کی۔

Word by Word

• ततः: then / thereafter
• ततः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/अनन्तरबोधक अव्यय (adverb: thereafter)

• नारदम्: Nārada
• नारदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आनर्च: worshipped
• आनर्च: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः आ-

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव

• दानम्: a gift / donation
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पुष्कलम्: abundant
• पुष्कलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुष्कल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (दानम्)

• नारदीयद्विजाग्र्याणाम्: of the foremost brāhmaṇas devoted to Nārada
• नारदीयद्विजाग्र्याणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नारदीय (प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक) + अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः (नारदीयाः द्विजाग्र्याः) इति कर्मधारय/तत्पुरुष-समाससमूहः, ततः षष्ठी-बहुवचन

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रीयताम्: may (he) be pleased
• प्रीयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्री (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)

Speaker

Bābhravya (continuing narration)

Skanda Dialogue

Listener: Kaurava king

Visual Art Cues

Scene: The king offers worship to Nārada—flowers, incense, and water—then distributes abundant gifts to venerable brāhmaṇas, uttering ‘Nāradaḥ prīyatām’. Nārada is envisioned with vīṇā, radiant and pleased.

Characters & Entities

• Nārada
• Nāradiya brāhmaṇas (dvijāgryāḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion becomes complete through honoring the sage and supporting the worthy—worship joined with generous charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the chapter’s Nārada-centered mahātmya; later verses situate practices at Nārada-kūpa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Arcana (worship) of Nārada and puṣkala-dāna (abundant charity), dedicated with the resolve “Nāradaḥ prīyatām.”