Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः । नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्

viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ | nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam

برہمنوں کے لیے تو ہی پرم دیو ہے، اور برہمنوں کی جماعت بھی تیری ہی سرشت سے معمور ہے۔ اے دیو، تیری نگاہ پڑتے ہی ہمارا یہ مقام نہایت پاکیزہ ہو گیا۔

विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
परःsupreme
परः:
Karta-predicate (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying देवः)
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विप्रसर्गःthe creation of Brahmins
विप्रसर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + सर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (creation/emanation of Brahmins)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
त्वन्मयःmade of you / pervaded by you
त्वन्मयः:
Karta-predicate (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वन्मय’ = त्वदात्मकः (consisting of you)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (intensifier: exceedingly)
पूतम्purified
पूतम्:
Karta-predicate (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूत (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से निष्पन्न)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying एतत्/स्थानम्)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संकेतार्थक (this)
नःour
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; एन्क्लिटिक (enclitic)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
ईक्षितम्seen (visited)
ईक्षितम्:
Karta-predicate (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः (seen/visited)

Dvijottamāḥ (addressing Sūrya)

Scene: Devotees proclaim Sūrya’s supremacy for brāhmaṇas and the pervasion of the vipra-society by him; the Sun’s rays fall upon their settlement/ritual ground, visually ‘purifying’ it.

S
Sūrya
V
Viprāḥ

FAQs

Darśana of the deity sanctifies a place and its people; holiness is intensified by divine presence and recognition.

The sages’ locale that becomes Jayāditya-sthāna, purified specifically by Sūrya’s glance.

Implicitly, seeking darśana and honoring the deity’s presence as a purifier of the sthāna.