Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
सौकुमार्याद्रुजं तीव्रां जनयंति च तस्य ते । स्वल्पमप्यथ तं कालं वेत्ति वर्षशतोपमम्
Transliteration
saukumāryādrujaṃ tīvrāṃ janayaṃti ca tasya te | svalpamapyatha taṃ kālaṃ vetti varṣaśatopamam
Translation
اپنی نازکی کے سبب وہ آفتیں اس کے لیے سخت درد پیدا کرتی ہیں۔ اور وہاں کا ذرا سا وقت بھی وہ سو برس کے برابر جانتا ہے۔
Word by Word
सौकुमार्यात्from delicacy / tenderness
सौकुमार्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootसौकुमार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अपादानार्थे
रुजम्pain
रुजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुज्/रुजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तीव्राम्intense
तीव्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (रुजम्/रुजाम्)
जनयन्तिproduce / generate
जनयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) (णिच्)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक-निपातः
तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
स्वल्पम्small, little
स्वल्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्वल्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कालम्)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अव्यय-प्रकारः: अपि (emphasis/‘even’)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/अनन्तरार्थक-निपातः (‘then/thereupon’)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; (कालम्) विशेषणवत्/निर्देशकः
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वेत्तिknows / experiences
वेत्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
वर्षशतोपमम्like a hundred years
वर्षशतोपमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः): ‘वर्षशतस्य उपमम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कालम्)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), by section-wide deduction (Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)
Visual Art Cues
Scene: A tender fetus surrounded by oppressive darkness; visual metaphor of time stretching—tiny hourglass or circular kalacakra motif showing a moment expanding into vast years.
FAQs
Saṃsāric suffering distorts even time itself; this motivates seeking refuge in dharma, devotion, and liberation.
No tīrtha is mentioned in this verse.
No explicit ritual instruction appears here.