Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14
Devanagari script
अहो सुरूपसर्वांग कस्माद्दुःखी भवानपि । ततोस्य कारणं सर्वं व्याचष्ट नंदभद्रकः
Transliteration
aho surūpasarvāṃga kasmādduḥkhī bhavānapi | tatosya kāraṇaṃ sarvaṃ vyācaṣṭa naṃdabhadrakaḥ
Translation
“آہ! اے خوش رو اور خوش اندام، آپ بھی کیوں غمگین ہیں؟” تب نندبھدر نے اسے اپنے رنج کا سارا سبب تفصیل سے بتا دیا۔
Word by Word
अहोalas!/oh!
अहो:
Discourse (सम्बोधन/विस्मय)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयार्थक अव्यय (interjection)
सुरूपसर्वाङ्गO one with a beautiful body in all limbs
सुरूपसर्वाङ्ग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरूप-सर्वाङ्ग (प्रातिपदिक; सुरूप + सर्वाङ्ग)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; ‘हे सुरूपसर्वाङ्ग’
कस्मात्why/from what (cause)
कस्मात्:
Hetu (Cause-query/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्ययवत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपं (ablative) ‘from what cause/why’
दुःखीunhappy/sorrowful
दुःखी:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ इत्यस्य विशेषण
भवान्you
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; आदरार्थक (honorific ‘you’)
अपिalso/even
अपि:
Emphasis/Addition (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)
ततःthen
ततः:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तरकालवाचक अव्यय (then/thereupon)
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
कारणम्cause
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
सर्वम्entire/all
सर्वम्:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कारणम्’ इत्यस्य विशेषण
व्याचष्टexplained/told
व्याचष्ट:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+आ√चक्ष् (धातु: चक्ष्)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘explains/tells’
नन्दभद्रकःNandabhadraka
नन्दभद्रकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दभद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
Speaker
Narrator (with direct speech by Nandabhadra)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Bahūka-taṭa
Type: ghat
Visual Art Cues
Scene: The child, despite pain, addresses Nandabhadra with surprising tenderness; Nandabhadra responds, narrating his sorrow—two figures facing each other on the riverbank, empathy bridging them.
Characters & Entities
N
NandabhadraB
bāla (boy)FAQs
Compassion begins with inquiry; sharing one’s grief opens the door for corrective spiritual guidance.
No specific tīrtha is praised in this verse; it continues the narrative at the riverbank setting.
None.