Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 89
Devanagari script
तदेवं संस्थिते लोके मूढो मुह्यति मत्तवत् । मानुष्यमपि यद्धूर्ता वदंत्यग्र्यं श्रृणुष्वतत्
Transliteration
tadevaṃ saṃsthite loke mūḍho muhyati mattavat | mānuṣyamapi yaddhūrtā vadaṃtyagryaṃ śrṛṇuṣvatat
Translation
یوں جب دنیا جیسی قائم ہے ویسی ہی رہتی ہے تو مُؤڑھ آدمی نشے میں دھت کی طرح بھٹک جاتا ہے۔ اور جو دھوکے باز ‘سب سے اعلیٰ’ کہہ کر—حتیٰ کہ ‘انسانی زندگی’ کو بھی—پیش کرتے ہیں، وہ سنو۔
Word by Word
तत्that/this
तत्:
Sambandha (Anaphoric/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb: 'thus')
संस्थितेwhen (it is) so established
संस्थिते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; कृदन्त: क्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसक/पुं/स्त्री सम्भव; अत्र 'लोके' इति विशेषणरूपेण
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
मूढःa deluded (man)
मूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmūḍha (कृदन्त; √मुह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कृदन्त: क्त-प्रत्यय (PPP), संज्ञावत् (as noun: 'a deluded person')
मुह्यतिis confused/deluded
मुह्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
मत्तवत्like a drunk person
मत्तवत्:
Sambandha (Adverbial comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootmattavat (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, उपमानवाचक-तद्धितान्त (vat-pratyaya used adverbially: 'like/as if')
मानुष्यम्human (state)/humanity
मानुष्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmānuṣya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), अप्यर्थ (even/also)
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun: 'which')
धूर्ताःrogues/cunning people
धूर्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdhūrta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
वदन्तिsay
वदन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
अग्र्यम्excellent/supreme
अग्र्यम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootagrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (मानुष्यम् इति)
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Unspecified in snippet
Visual Art Cues
Scene: A bewildered man sways like an intoxicated person amid a bustling world-market; nearby, slick ‘rogues’ proclaim slogans about ‘the highest,’ while a calm sage gestures for attentive listening.
Characters & Entities
H
Human life (mānuṣya)FAQs
It warns that delusion distorts judgment and that one should scrutinize popular claims about what is ‘supreme’ or ‘best’ in life.
No holy site is referenced.
None.