Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 87

स्वभावतः पर्वता भांति नित्यं स्वभावतो वारिधिरेष संस्थितः । स्वभावतो गर्भिणी संप्रसूते स्वभावतोऽमी बहवश्च जीवाः

svabhāvataḥ parvatā bhāṃti nityaṃ svabhāvato vāridhireṣa saṃsthitaḥ | svabhāvato garbhiṇī saṃprasūte svabhāvato'mī bahavaśca jīvāḥ

اپنی ہی فطرت سے پہاڑ ہمیشہ ویسے ہی نمایاں رہتے ہیں؛ اپنی ہی فطرت سے یہ سمندر اپنی جگہ قائم ہے۔ اپنی ہی فطرت سے حاملہ عورت ولادت کرتی ہے؛ اپنی ہی فطرت سے یہ بہت سے جاندار جیتے ہیں۔

स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
भान्तिshine/appear
भान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भा (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (accusative adverb)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
वारिधिःocean
वारिधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवारिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
एषःthis
एषः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (वारिधिः इति)
संस्थितःstanding/settled
संस्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + √स्था (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (वारिधिः इति)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
गर्भिणीa pregnant (woman/female)
गर्भिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
संप्रसूतेgives birth
संप्रसूते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √सू (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
अमीthese/those (yonder)
अमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
बहवःmany
बहवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (जीवाः इति)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
जीवाःliving beings
जीवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

Unspecified in snippet

Scene: A triptych-like panorama: immovable mountains, a calm ocean holding its line, and a domestic scene of childbirth; in the foreground, diverse beings (humans, animals, birds) move through life—unified by the caption of svabhāva.

M
Mountains
O
Ocean
L
Living beings

FAQs

It underscores the apparent autonomy of natural processes, a theme used in philosophical debate about whether an external ‘doer’ is perceived.

No tīrtha is mentioned.

None.