Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

स्वभावतो रोहति धान्यजातं स्वभावतो वर्षशीतातपत्वम् । स्वभावतः संस्थिता मेदिनी च स्वभावतः सरितः संस्रवंति

svabhāvato rohati dhānyajātaṃ svabhāvato varṣaśītātapatvam | svabhāvataḥ saṃsthitā medinī ca svabhāvataḥ saritaḥ saṃsravaṃti

اپنی ہی فطرت سے اناج کی قسمیں اُگتی ہیں؛ اپنی ہی فطرت سے بارش، سردی اور گرمی آتی ہے۔ اپنی ہی فطرت سے زمین قائم و استوار ہے، اور اپنی ہی فطرت سے ندیاں بہتی چلی جاتی ہیں۔

स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
रोहतिgrows
रोहति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√रुह् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
धान्यजातम्the crop/grain-produce
धान्यजातम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य + जात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (धान्यं जातम्)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
वर्षशीतातपत्वम्the state of rain, cold, and heat
वर्षशीतातपत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष + शीत + आतप + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (वर्षं च शीतं च आतपश्च) + त्व-प्रत्यय (abstract)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
संस्थिताstanding/established
संस्थिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + √स्था (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (मेदिनी इति)
मेदिनीthe earth
मेदिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
संस्रवन्तिflow forth
संस्रवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √स्रु (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

Unspecified in snippet

Scene: A grounded landscape: ripening grain, alternating symbols of rain/cold/heat, a steady earth-mass, and a river streaming toward a distant shrine; the teaching overlays the scene as a unifying principle of svabhāva.

M
Medinī (Earth)
R
Rivers

FAQs

It invites reflection on the self-consistent order of nature, often used to argue about causation, agency, and right understanding.

None is specified.

None.