Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52
Devanagari script
तच्च दैवकृतं मत्वा न शुशोच महामतिः । देवो वा मानवो वापि को हि दवाद्विमुच्यते
Transliteration
tacca daivakṛtaṃ matvā na śuśoca mahāmatiḥ | devo vā mānavo vāpi ko hi davādvimucyate
Translation
اسے تقدیر کا کیا ہوا جان کر وہ عالی ہمت شخص غمگین نہ ہوا۔ خواہ دیوتا ہو یا انسان—آخر کون ہے جو قسمت کے لکھے سے بچ سکے؟
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
दैवकृतम्done by fate/divine
दैवकृतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootदैवकृत (प्रातिपदिक; दैव + कृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (दैवेन कृतम्)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootमन् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive) ‘having thought/considered’
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
शुशोचgrieved
शुशोच:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; शुच् = शोचति (to grieve)
महामतिःthe great-minded (man)
महामतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य)
देवःa god
देवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
Samuccaya/Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle ‘or’)
मानवःa human
मानवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
Samuccaya/Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (even/also)
कःwho
कः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (particle ‘indeed/for’)
दवात्from the forest-fire
दवात्:
Apādāna (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootदव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ‘दव’ = दावाग्नि/वनाग्नि (forest-fire)
विमुच्यतेis freed/escapes
विमुच्यते:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवि + मुच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/मध्यस्थ-भावे ‘is freed/escapes’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: Nandabhadra stands near a lamp and water-pot, eyes calm, palms joined; behind him a faint wheel of fate/time (kāla-cakra) motif; mourners around show grief, while he embodies śānta acceptance.
Characters & Entities
N
NandabhadraFAQs
Accepting providence (daiva) with equanimity is praised as a mark of great-minded dharma.
No site is specified in this verse; it teaches a universal dharmic principle.
None; the emphasis is on inner discipline—non-grief and acceptance.