Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

स नंदभद्रं धर्मिष्ठं पुनः पुनरसूयत । नास्तिकः स दुराचारः सत्यव्रत इति श्रुतः

sa naṃdabhadraṃ dharmiṣṭhaṃ punaḥ punarasūyata | nāstikaḥ sa durācāraḥ satyavrata iti śrutaḥ

وہ بار بار نہایت دین دار نندبھدر سے حسد کرتا رہا۔ وہ شخص منکرِ دین اور بدکردار تھا، مگر سننے میں آتا تھا کہ اسے ‘سَتیہ ورت’ یعنی سچ کی نذر ماننے والا کہا جاتا ہے۔

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
नन्दभद्रम्Nandabhadra
नन्दभद्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनन्दभद्र (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (नन्दः च भद्रः च → नन्दभद्रः, proper name)
धर्मिष्ठम्most righteous
धर्मिष्ठम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootधर्मिष्ठ (प्रातिपदिक; धर्म + इष्ठ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
असूयतenvied
असूयत:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअसूय् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; धातुः असूय् = ईर्ष्यति (to envy)
नास्तिकःan atheist
नास्तिकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेष्य-रूपेण (predicate noun)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दुराचारःof bad conduct
दुराचारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदुराचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (दुर् + आचारः)
सत्यव्रतः(called) ‘truth-vowed’
सत्यव्रतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसत्यव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सत्यं व्रतम् यस्य/सत्य-व्रत)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न/इत्यर्थक (quotative particle)
श्रुतःwas known/heard
श्रुतः:
Kriyā (क्रिया as predicate participle)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘heard/known’

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Scene: A shadowy figure watches a serene, dharmic householder (Nandabhadra) from behind a pillar; the watcher’s face shows envy while the righteous man appears calm and luminous, suggesting inner purity vs outer pretense.

N
Nandabhadra
S
Satyavrata
N
nāstika

FAQs

Outer reputation cannot replace inner virtue; envy reveals moral decline even when one bears a lofty name.

No tīrtha is mentioned; the focus is on character and moral conflict.

None; the verse describes envy and hypocrisy as spiritual faults.