Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 112

Devanagari script

पृथिवीवासिनः सर्वे ये च स्वर्गनिवासिनः । पातालवासिनस्तृप्ता जायंते लिंगपूजया

Transliteration

pṛthivīvāsinaḥ sarve ye ca svarganivāsinaḥ | pātālavāsinastṛptā jāyaṃte liṃgapūjayā

Translation

زمین پر بسنے والے سب، اور سُوَرگ میں رہنے والے، اور پاتال کے باشندے بھی—لِنگ کی پوجا سے سیراب اور کامران ہو جاتے ہیں۔

Word by Word

• पृथिवी-वासिनः: earth-dwellers
• पृथिवी-वासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पृथिव्यां वसन्ति)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta-samānādhikaraṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• ये: who
• ये: Karta (Relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• स्वर्ग-निवासिनः: heaven-dwellers
• स्वर्ग-निवासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + निवासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (स्वर्गे निवसन्ति)

• पाताल-वासिनः: netherworld-dwellers
• पाताल-वासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाताल (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पाताले वसन्ति)

• तृप्ताः: satisfied/content
• तृप्ताः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु √तृप्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्तरि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• जायन्ते: become/are born (as)
• जायन्ते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु √जन्)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• लिङ्ग-पूजया: by worship of the liṅga
• लिङ्ग-पूजया: Karana (Means/Instrument)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लिङ्गस्य पूजा)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic composition: three tiers—earth with devotees at a shrine, heaven with devas offering garlands, and pātāla with nāgas/daityas offering lamps—all facing a central radiant Śiva-liṅga, conveying universal ‘tṛpti’.

Characters & Entities

• Pṛthivī (earth)
• Svarga (heaven)
• Pātāla (netherworld)
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liṅga-pūjā is presented as universally efficacious—bringing contentment and spiritual fulfillment across all three worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is named; the verse universalizes the fruit of worship rather than tying it to one geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā (worship of the Śiva-liṅga) as a means to attain tṛpti—inner satisfaction and auspicious fruition.