Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

मृतश्चाहं पुनर्जातो जातश्चाहं पुनर्मृतः । नानायोनिसहस्राणि मया दृष्टान्वनेकधा

mṛtaścāhaṃ punarjāto jātaścāhaṃ punarmṛtaḥ | nānāyonisahasrāṇi mayā dṛṣṭānvanekadhā

میں مرا بھی ہوں اور پھر دوبارہ پیدا ہوا؛ اور پیدا ہو کر پھر مرا۔ میں نے بے شمار طریقوں سے ہزاروں طرح کی یُونیاں اور جنم دیکھے ہیں۔

मृतःdead
मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
जातःborn
जातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जातःborn
जातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मृतःdead
मृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नानायोनिसहस्राणिthousands of various wombs/births
नानायोनिसहस्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाना + योनि + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः (नानाः योनयः) + सहस्राणि (बहुव्रीह्यर्थे/तत्पुरुषे प्रयोगः: 'नानायोनि-सहस्राणि' = many thousands of wombs)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
दृष्टान्seen
दृष्टान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
अनेकधाin many ways; repeatedly
अनेकधा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअनेकधा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A wheel of saṃsāra: alternating scenes of funeral pyre and birth, surrounded by many womb-forms (yoni icons), with the speaker at center expressing exhaustion and resolve.

FAQs

Recognition of endless rebirths generates vairāgya and urgency for liberation-oriented practice.

No specific tīrtha is named in this verse; it is a general saṃsāra-teaching within the Kaumārikākhaṇḍa context.

None explicitly; the verse provides contemplative motivation rather than a stated rite.