Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

तत्तथा भविता सर्वमप्यत्रस्थं सदैव हि । एवमुक्त्वा गते विष्णौ निवेश्य स्वकलां प्रभो

tattathā bhavitā sarvamapyatrasthaṃ sadaiva hi | evamuktvā gate viṣṇau niveśya svakalāṃ prabho

‘وہ سب کچھ یقیناً اسی طرح واقع ہوگا اور یہاں ہمیشہ قائم رہے گا۔’ یہ کہہ کر، جب وِشنو روانہ ہو گئے تو پربھو نے اپنی ہی الٰہی کلا (جزءِ ربّانی) کو یہاں قائم کیا۔

तत्that
तत्:
Karma/Pratipādya (That which is referred to)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (that/it)
तथाso, in that way
तथा:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
भविताwill be
भविता:
Kriya
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘will be/will happen’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण/संज्ञा
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
अत्रस्थम्situated here
अत्रस्थम्:
Visheshana (Qualifier of ‘सर्वम्’)
TypeAdjective
Rootअत्र (अव्यय) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अव्ययपूर्वपद: ‘अत्र स्थितम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (located here)
सदैवalways
सदैव:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootसदा + एव (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (always)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/Reason particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु-सूचक (indeed/for)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having said’
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute condition)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) with ‘विष्णौ’
विष्णौin/when Viṣṇu (had gone)
विष्णौ:
Adhikarana (Locative absolute)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
निवेश्यhaving installed
निवेश्य:
Purvakala-kriya
TypeVerb
Rootनि + विश् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having placed/installed’
स्वकलाम्his own portion/energy
स्वकलाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootस्व + कला (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘स्वा कला’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu departs into the sky; the presiding Lord remains and installs a radiant divine portion into the sacred ground/altar, causing the site to glow with perpetual sanctity.

V
Viṣṇu
K
Kalā

FAQs

A tīrtha becomes permanently potent when the divine presence is established there; sacred geography is sustained by divine will and rite.

The verse emphasizes perpetual abiding ‘here’ (atra-stham) in the chapter’s sacred locale; the name is not in the excerpt.

Niveśana/sthāpanā—placing or installing a divine portion (kalā) so it remains eternally at the site.