Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

विरुद्धं गुरुभिः सार्धं ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः । क्षुत्तृष्णातप्तदेहानां द्विजानां भोक्तुमिच्छताम्

Transliteration

viruddhaṃ gurubhiḥ sārdhaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ | kṣuttṛṣṇātaptadehānāṃ dvijānāṃ bhoktumicchatām

Translation

وہ جو گروؤں کی مخالفت کرتا ہے اسے برہمن کا قاتل کہا جاتا ہے۔ اور وہ برہمن جن کے جسم بھوک اور پیاس سے جل رہے ہوں اور جو کھانا چاہتے ہوں...

Word by Word

• विरुद्धम्: opposed/hostile (act/stance)
• विरुद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विरुद्ध (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (adjectival use)

• गुरुभिः: with/against the elders/teachers
• गुरुभिः: Sahakarana (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with/together)

• ब्रह्मघ्नः: brahmin-slayer
• ब्रह्मघ्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक; हन्-धातुज)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (brahma-ghna = slayer of a brāhmaṇa)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• प्रकीर्तितः: is declared/called
• प्रकीर्तितः: Predicate (सम्बन्ध/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि

• क्षुत्: hunger
• क्षुत्: Compound-member
• Type: Noun
• Root: क्षुत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• तृष्णा: thirst
• तृष्णा: Compound-member
• Type: Noun
• Root: तृष्णा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)

• तप्त: afflicted/burnt
• तप्त: Compound-member
• Type: Adjective
• Root: तप् (धातु) → तप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: प्रातिपदिक (समासाङ्ग); क्त-प्रत्ययान्त (burnt/afflicted)

• देहानाम्: of bodies
• देहानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासस्य अन्तपद (head)

• क्षुत्तृष्णातप्तदेहानाम्: of those whose bodies are tormented by hunger and thirst
• क्षुत्तृष्णातप्तदेहानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: क्षुत् + तृष्णा + तप्त + देह (प्रातिपदिक-समूह)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (those whose bodies are afflicted by hunger and thirst)

• द्विजानाम्: of the twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• भोक्तुम्: to eat
• भोक्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) → भोक्तुम् (कृदन्त, तुमुन्)
• Form: तुमुन्-अन्तः (infinitive)

• इच्छताम्: of those desiring
• इच्छताम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: इष् (धातु) → इच्छत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; शतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमानकाले (present active participle)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvarakhaṇḍa context

Visual Art Cues

Scene: A teacher (guru) seated with disciples; one person stands defiantly with a hostile posture. Nearby, emaciated brāhmaṇas with parched lips approach for food and water, hands outstretched; a householder hesitates, embodying the moral test.

Characters & Entities

• Guru
• Dvi-ja (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hostility toward the Guru and callousness toward suffering brāhmaṇas are treated as extremely grave, dharma-destroying acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified; the verse continues a moral classification of offenses.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, it supports anna-dāna (feeding) and service to gurus/elders, though no detailed rite is described.