Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 40›Shloka 82
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

साधुवाप्यथवाऽसाधु प्रमाणं नः श्रुतिः परा । एवमुक्ते स च नरः प्रहसन्दक्षिणेन च

Transliteration

sādhuvāpyathavā'sādhu pramāṇaṃ naḥ śrutiḥ parā | evamukte sa ca naraḥ prahasandakṣiṇena ca

Translation

خواہ یہ مناسب ہو یا نامناسب، ہمارے لیے اعلیٰ ترین سند مقدس شروتی ہی ہے۔ یہ بات سن کر وہ شخص ہنس پڑا اور دائیں ہاتھ سے بھی اشارہ کیا۔

Word by Word
साधुproper, right
साधु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः; विशेषणरूपेण (indeclinable-like adjectival use), अर्थतः ‘सत्/उचितम्’
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle: ‘or’)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (particle: ‘also/even’)
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (alternative: ‘or else’)
असाधुimproper, wrong
असाधु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसाधु (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः; विशेषणरूपेण (indeclinable-like adjectival use), अर्थतः ‘अयुक्तम्/असत्’
प्रमाणम्authority, valid means (of knowledge)
प्रमाणम्:
Karma/Predicative (Object/Predicate complement)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc. sg.)
नःour/of us
नः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural: ‘of us/our’)
श्रुतिःŚruti (Vedic revelation)
श्रुतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nom. sg.)
पराsupreme, highest
परा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nom. sg.); श्रुतिः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb: ‘thus’)
उक्तेwhen (it was) said
उक्ते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी विभक्ति, एकवचन; नपुंसकलिङ्ग (Locative sg. neuter); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; ‘एवम् उक्ते’ = ‘when this was said’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nom. sg.)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction: ‘and’)
नरःman
नरः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nom. sg.)
प्रहसन्laughing
प्रहसन्:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-हस् (धातु) + शतृ (कृदन्त) → प्रहसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle); ‘laughing’
दक्षिणेनwith the right (hand/side)
दक्षिणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental sg. neuter); ‘with the right (hand/side)’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvara-khaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: A composed brāhmaṇa asserts śruti’s supremacy; an opposing man responds with a mocking laugh and a right-hand gesture, foreshadowing a display of power.

FAQs

Dharma is to be measured by śruti (revelation), not by shifting personal likes or social persuasion.

No specific sacred site is named in this verse; it frames a debate on authority in dharma.

None; the verse establishes śruti as the guiding standard in deciding right practice.

←Previous Verse
Next Verse→