Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

भूतेषु परमा प्रीतिस्त्रिजगद्द्योतते स्फुटम् । धर्ममेकं परं मह्यं चेतश्चाप्यवगच्छति

bhūteṣu paramā prītistrijagaddyotate sphuṭam | dharmamekaṃ paraṃ mahyaṃ cetaścāpyavagacchati

تمام جانداروں کے لیے میرے دل میں اعلیٰ ترین محبت جاگ اٹھی ہے؛ تینوں جہان مجھ پر صاف روشن ہو گئے ہیں۔ اور میرا دل ایک ہی برتر دھرم کو حقیقی طور پر سب سے اعلیٰ سمجھتا ہے۔

भूतेषुamong beings
भूतेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण-सम्बन्ध (locative)
परमाsupreme
परमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (qualifying)
प्रीतिःaffection, love
प्रीतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (subject)
त्रिजगत्the three worlds
त्रिजगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; द्विगुसमासः (त्रीणि जगन्ति)
द्योततेshines, becomes manifest
द्योतते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्योत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
स्फुटम्clearly
स्फुटम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्फुट (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
धर्मम्dharma, righteousness
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मपद
एकम्one, single
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (धर्मम्)
परम्highest
परम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (धर्मम्)
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूपम्; अत्र चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान (dative)
चेतःmind, consciousness
चेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (subject)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso, indeed
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/सम्भावना (particle: also/indeed)
अवगच्छतिunderstands, realizes
अवगच्छति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Kālabhīti

Type: kshetra

Scene: A contemplative pilgrim-sage seated in a pure grove/riverbank precinct; a soft radiance spreads outward, symbolizing the three worlds becoming clear; animals and people appear calm around him, indicating universal love.

K
Kālabhīti
T
Trijagat (three worlds)

FAQs

The mark of genuine purification is universal goodwill and clear discernment of dharma—not merely ritual accomplishment.

The gupta-kṣetra is praised indirectly through its effect: it awakens compassion and dharma-clarity in the pilgrim.

No explicit rite here; it lists inner fruits that arise after the earlier snāna and japa.