Previous Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 183

तस्मादत्र नृणां दाहश्चास्थिक्षेपश्च भारत । प्रयागादधिकौ प्रोक्तौ महेशस्य वचो यथा

tasmādatra nṛṇāṃ dāhaścāsthikṣepaśca bhārata | prayāgādadhikau proktau maheśasya vaco yathā

پس اے بھارت! اس مقام پر لوگوں کا سَنسکارِ دَہن اور ہڈیوں کا سپردِ آب کرنا—مہیش کے کلام کے مطابق—پریاگ سے بھی بڑھ کر ثواب بخش کہا گیا ہے۔

tasmāttherefore/from that
tasmāt:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; हेतौ
atrahere
atra:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
nṛṇāmof men/people
nṛṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
dāhaḥcremation/burning
dāhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdāha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
asthi-kṣepaḥcasting of bones
asthi-kṣepaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasthi (प्रातिपदिक) + kṣepa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—अस्थ्नां क्षेपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
bhārataO Bhārata
bhārata:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; संबोधनम्
prayāgātfrom/than Prayāga
prayāgāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootprayāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अपादानम् (comparison source)
adhikaugreater/superior
adhikau:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; विशेषणम् (दाहः, अस्थिक्षेपः)
proktauare declared
proktau:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + √vac (वच् धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा द्विवचनम्; कर्मणि—‘are said’
maheśasyaof Maheśa (Śiva)
maheśasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
vacaḥword/statement
vacaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
yathāas/according to
yathā:
Sambandha (Comparator)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्ययम् (as/according to)

Narrator (contextual; speaker not explicit in the verse)

Tirtha: Barkareśvara (funerary tīrtha)

Type: ghat

Listener: Arjuna (addressed as Bhārata)

Scene: A sacred cremation ground near the Barkareśvara shrine: funeral pyre flames rise, priests chant, relatives perform asthi-kṣepa into consecrated waters/earth; above, Maheśa’s unseen sanction is felt, with Prayāga symbolically shown as a distant comparator.

B
Bhārata
M
Maheśa (Śiva)
P
Prayāga

FAQs

Śiva-centered sacred geography elevates even last rites into dharmic acts that generate exceptional puṇya when performed at a praised tīrtha.

A local Śaiva tīrtha in the Kaumārikākhaṇḍa context is being praised as surpassing even Prayāga in merit for cremation and bone-immersion.

Antyeṣṭi (cremation) and asthi-kṣepa/visarjana (casting/immersing bones/ashes) performed at the praised place.