Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 157
Devanagari script
पंच प्राहुस्तथा लक्षान्विदर्भायां च ग्रामकान् । चतुर्दशसहस्राणि वर्धमानं प्रकीर्तितम्
Transliteration
paṃca prāhustathā lakṣānvidarbhāyāṃ ca grāmakān | caturdaśasahasrāṇi vardhamānaṃ prakīrtitam
Translation
اسی طرح کہا گیا ہے کہ وِدربھا میں پانچ لاکھ گاؤں ہیں۔ اور وردھمان کے بارے میں چودہ ہزار گاؤں بیان کیے گئے ہیں۔
Word by Word
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या)
Formसंख्यावाचक-शब्द (indeclinable-like numeral); लक्षान् इत्यस्य विशेषणम्
प्राहुःthey said/declare
प्राहुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन; उपसर्ग: प्र-
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
लक्षान्lakhs
लक्षान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); बहुवचन
विदर्भायाम्in Vidarbhā
विदर्भायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविदर्भा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ग्रामकान्villages (small villages)
ग्रामकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रामक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन
चतुर्दशसहस्राणिfourteen thousand(s)
चतुर्दशसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्दश (संख्या) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; द्विगु-समास
वर्धमानम्Vardhamāna (place/region)
वर्धमानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्धमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (नगर/देश-नाम)
प्रकीर्तितम्is declared
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: A scroll-like panorama of central and eastern India: Vidarbha shown as a broad plain with many village clusters; Vardhamāna shown as a smaller, distinct cluster—both presented as beads on a dharmic map.
Characters & Entities
V
VidarbhāV
VardhamānaFAQs
The verse reinforces Purāṇic sacred geography, where knowing the land is part of knowing the dharmic world-order.
No specific tīrtha is praised; the verse remains an enumeration.
None.