Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 118

कृतमालाताम्रपर्णीप्रमुखा मलयोद्भवाः । त्रिसामऋष्यकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवाः स्मृताः

kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ | trisāmaṛṣyakulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ

کِرتَمالا اور تامْرپَرنی وغیرہ ندیاں مَلَیَ پہاڑوں سے نکلتی ہیں۔ اور تِرساما اور رِشیہ کُلیا وغیرہ ندیاں مہِیندر سے پیدا ہونے والی یاد کی جاتی ہیں۔

कृतमालाताम्रपर्णीप्रमुखाःKṛtamālā, Tāmraparṇī, and the chief among them
कृतमालाताम्रपर्णीप्रमुखाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृतमाला + ताम्रपर्णी + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नद्यः इति, अध्याहृत)
मलयोद्भवाःarising from the Malaya (mountain)
मलयोद्भवाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमलय + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नद्यः इति, अध्याहृत)
त्रिसामऋष्यकुल्याद्याःTrisāmā, Ṛṣyakulyā, and others
त्रिसामऋष्यकुल्याद्याः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रिसामा + ऋष्यकुल्या + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नद्यः इति, अध्याहृत)
महेन्द्रप्रभवाःoriginating from Mahendra (mountain)
महेन्द्रप्रभवाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहेन्द्र + प्रभव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (नद्यः इति, अध्याहृत)
स्मृताःare said to be
स्मृताः:
Kriyāviśeṣaṇa / Predicative qualifier
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘are said/remembered’

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative frame

Tirtha: Tāmraparṇī / Mahendragiri sphere (implied)

Type: river

Scene: Two sacred mountains: Malaya in the far south with sandalwood forests; Mahendra as a prominent eastern peak near the sea. From Malaya descend Tāmraparṇī and Kṛtamālā as radiant river goddesses; from Mahendra descends Ṛṣyakulyā toward the ocean, with sages on its banks.

K
Kṛtamālā
T
Tāmraparṇī
M
Malaya (mountains)
T
Trisāmā
Ṛṣyakulyā
M
Mahendra (mountain)

FAQs

Purāṇic dharma sacralizes the natural world: mountains become revered sources, and rivers become pathways of merit and purification.

The Malaya and Mahendra mountain regions are highlighted as sacred river-source zones.

None; the verse is a sacred-geographical enumeration.