Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

पितरौ श्वशुरौ पुत्रान्पतिं सौभाग्यसंपदः । कुंकुमं पुष्पश्रीखंडं तांबूलांजनमिक्षवः

Transliteration

pitarau śvaśurau putrānpatiṃ saubhāgyasaṃpadaḥ | kuṃkumaṃ puṣpaśrīkhaṃḍaṃ tāṃbūlāṃjanamikṣavaḥ

Translation

وہ ماں باپ، ساس سسر، بیٹے، شوہر اور سعادت کی دولت پائے گی؛ نیز کُنکُم (سِندور)، پھولوں کی رونق، خوشبودار چندن کا لیپ، پان (تامبول)، سرمہ (انجن) اور گنا (اکشو) جیسی برکتیں بھی۔

Word by Word

• पितरौ: parents (father and mother)
• पितरौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, द्विवचनम् (Dual)

• श्वशुरौ: parents-in-law
• श्वशुरौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्वशुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, द्विवचनम्

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनम्

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• सौभाग्यसंपदः: prosperities of good fortune
• सौभाग्यसंपदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सौभाग्य (प्रातिपदिक) + संपद् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः ('of good fortune' + 'wealth/prosperity'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• कुङ्कुमम्: vermilion
• कुङ्कुमम्: Karma (Listed item/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुङ्कुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (सूच्य-गणना/सूची)

• पुष्पश्रीखण्डम्: fragrant sandal-paste with flowers
• पुष्पश्रीखण्डम्: Karma (Listed item/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + श्रीखण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (determinative: 'flower' + 'sandal/paste'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• ताम्बूलम्: betel (leaf/quid)
• ताम्बूलम्: Karma (Listed item/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• अञ्जनम्: collyrium
• अञ्जनम्: Karma (Listed item/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अञ्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• इक्षवः: sugarcanes
• इक्षवः: Karta (Listed item/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इक्षु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Speaker

Śrī Devī (the Goddess)

Visual Art Cues

Scene: An auspicious household tableau: the blessed woman adorned with kuṅkuma and añjana, holding flowers and tāmbūla; elders (parents and in-laws) stand in harmony; husband and children nearby; sugarcane and sandal fragrance signify prosperity.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī’s grace is expressed as both relational harmony (family, spouse, children) and auspicious prosperity within dharmic household life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse continues the vrata-phala (results of observance).

What ritualistic prescription is mentioned?

It implies auspicious pūjā-upacāras (offerings) such as kumkuma, flowers, sandal paste, betel, collyrium, and sugarcane.