Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

नमोऽस्तु नानाभुवनाधिकर्त्रे नमोऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे । नमोऽस्तु कर्मप्रसावाय धात्रे नमः सदा ते भगवन्सुकर्त्रे

Transliteration

namo'stu nānābhuvanādhikartre namo'stu bhaktābhimatapradātre | namo'stu karmaprasāvāya dhātre namaḥ sadā te bhagavansukartre

Translation

تجھے نمسکار، اے بہت سے جہانوں کے حاکم و خالق۔ تجھے نمسکار، اے بھکتوں کی مرادیں عطا کرنے والے۔ تجھے نمسکار، اے دھاتا، جو کرموں کے پھل پیدا کر کے سنبھالتا ہے۔ اے بھگوان، ہر عمل کے کامل کرنے والے، تجھے ہمیشہ نمسکار۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नानाभुवनाधिकर्त्रे: to the overseer/creator of many worlds
• नानाभुवनाधिकर्त्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: नानाभुवनाधिकर्तृ (प्रातिपदिक: नाना + भुवन + अधिकर्तृ)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (नानानि भुवनानि अधिकरोति/अधिकर्ता = overseer/creator of many worlds)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भक्ताभिमतप्रदात्रे: to the giver of devotees' wishes
• भक्ताभिमतप्रदात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भक्ताभिमतप्रदातृ (प्रातिपदिक: भक्त + अभिमत + प्रदातृ)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (भक्तानाम् अभिमतं प्रददाति = giver of devotees' desired boons)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कर्मप्रसावाय: to the source/impeller of actions
• कर्मप्रसावाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कर्मप्रसाव (प्रातिपदिक: कर्म + प्रसाव)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (कर्मणां प्रसावः = source/impeller of actions)

• धात्रे: to the sustainer; creator
• धात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: धातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (धृ-धातोः कर्तरि तृन्; sustainer/creator)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

• भगवन्: O Blessed Lord
• भगवन्: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (8th), एकवचन; विशेष-सम्बोधन-रूप (bhagavan)

• सुकर्त्रे: to the beneficent doer/creator
• सुकर्त्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सुकर्तृ (प्रातिपदिक: सु + कर्तृ)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सु-कर्तृ = good-doer/beneficent creator)

Speaker

Umāputra (Skanda/Kumāra) praising Śiva

Visual Art Cues

Scene: Śiva as cosmic sovereign holding symbols of creation and order; devotees offering gifts (dāna) and receiving blessings; multiple worlds depicted as concentric spheres around him.

Characters & Entities

• Śiva
• Bhaktas (devotees)
• Karma
• Dhātṛ (sustainer)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva governs creation and karmic fruition while remaining compassionate to devotees, granting rightful desires through dharmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular site is mentioned; the verse praises Śiva’s cosmic lordship and grace in general.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the implied practice is devotional praise (stuti) and faith in karmic justice under Śiva.