Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 34›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

नमो निसर्गात्मकभूतिकाय नमोऽस्त्वमेयोक्षमहर्द्धिकाय । नमः शरण्याय नमोऽगुणाय नमोऽस्तु ते भीमगुणानुगाय

Transliteration

namo nisargātmakabhūtikāya namo'stvameyokṣamaharddhikāya | namaḥ śaraṇyāya namo'guṇāya namo'stu te bhīmaguṇānugāya

Translation

تجھے نمسکار، جس کا پیکر فطرت و وجود کے ظاہر نظام سے بنا ہے۔ تجھے نمسکار، اے بے پیمانہ، عظیم جلال والے، وِرشبھ دھوج (بیل نشان) پروردگار۔ تجھے نمسکار، اے سب کے پناہ گاہ؛ تجھے نمسکار، اے نرگُن مطلق۔ تجھے نمسکار، جو پھر بھی ہیبت ناک الٰہی صفات کے مطابق جلوہ گر ہوتا ہے۔

Word by Word
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
निसर्गात्मकभूतिकायto the one whose being is natural/primordial and manifesting power
निसर्गात्मकभूतिकाय:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिसर्गात्मकभूतिक (प्रातिपदिक: निसर्ग + आत्मक + भूतिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (निसर्गः आत्मा यस्य/येन = whose nature is spontaneous/primordial; भूतिक = prosperity/manifestation); विशेषण
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अमेयोक्षमहर्द्धिकायto the immeasurable, mighty, splendid one
अमेयोक्षमहर्द्धिकाय:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमेयोक्षमहर्द्धिक (प्रातिपदिक: अमेय + उक्षम + अहर्द्धिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-समास (अमेय = immeasurable; उक्षम = strong/able; अहर्द्धिक = of day-like splendour/abundance); विशेषण
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
शरण्यायto the refuge-giving one
शरण्याय:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशरण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (worthy of refuge)
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
गुणायto the one beyond qualities (nirguṇa)
गुणाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; नकारार्थे (अ-गुण = without qualities)
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपात
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)
भीमगुणानुगायto the one attended by formidable qualities
भीमगुणानुगाय:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीमगुणानुग (प्रातिपदिक: भीम + गुण + अनुग)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (भीमाः गुणाः येषां तेषाम् अनुगः/अनुगामी = follower of formidable qualities / attended by awe-inspiring qualities); विशेषण
Speaker

Umāputra (Skanda/Kumāra) praising Śiva

Visual Art Cues

Scene: Vṛṣadhvaja Śiva towering yet serene; his form subtly composed of elements—mountains, rivers, forests—while devotees seek refuge at his feet; a banner with bull emblem fluttering.

Characters & Entities
Ś
Śiva
U
Ukṣa (bull emblem)
U
Umāputra
K
Kumāra

FAQs

Śiva is both the manifest cosmic order (nisarga) and the attributeless Absolute (aguṇa), approachable as the supreme refuge through devotion.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as a universal Śiva-stuti within the Kaumārikākhaṇḍa narrative.

No explicit ritual is stated here; it is a hymn of salutations (stotra) intended for devotional recitation.

←Previous Verse
Next Verse→