Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

तस्मादत्र महासेन लिंगं स्थापितुमर्हसि । यदुक्तमेतदश्लीलं यदि किंचन चात्र चेत्

Transliteration

tasmādatra mahāsena liṃgaṃ sthāpitumarhasi | yaduktametadaślīlaṃ yadi kiṃcana cātra cet

Translation

پس اے مہاسین، تمہیں یہاں لِنگ کی स्थापना کرنی چاہیے۔ اور اگر یہاں کہی گئی کوئی بات کسی طرح نامناسب یا بے ادبی پر مبنی معلوم ہو تو—

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Sambandha (Causal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तस्मात्-प्रयोग; हेतुवाचक ‘therefore/from that’)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक/adverb of place)

• महासेन: O Mahāsena
• महासेन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महासेन (प्रातिपदिक; संबोधन)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• स्थापितुम्: to install
• स्थापितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: तुमुन् (Infinitive), अव्ययभाव; ‘to establish/install’

• अर्हसि: you ought/are fit
• अर्हसि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• यत्: what/that which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• उक्तम्: said
• उक्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु)-क्त, कृदन्त ‘उक्त’
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘said/spoken’ (predicate with ‘यत्’)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘this’ (apposition to ‘यत्’)

• अश्लीलम्: improper/indecent
• अश्लीलम्: Karta (Predicate/कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अश्लील (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय (शर्त/conditional particle ‘if’)

• किञ्चन: anything
• किञ्चन: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् + चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; अनिश्चित (indefinite)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/conjunction)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक/adverb of place)

• चेत्: if/if indeed
• चेत्: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (शर्त/conditional particle; ‘if indeed’)

Speaker

Narrator (addressing Skanda as Mahāsena)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahāsena (Skanda)

Visual Art Cues

Scene: A teacher-figure addresses Mahāsena, pointing to a chosen spot for liṅga installation; Mahāsena stands attentive, spear at rest, hands in reverence; the ground subtly glows, indicating imminent kṣetra-consecration.

Characters & Entities

• Mahāsena (Skanda)
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred establishment of a Śiva-liṅga is upheld as a dharmic act, to be done with reverence and propriety.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A specific place is implied by “here (atra)”, but the shloka itself does not name the tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana (Liṅga-pratiṣṭhā)—the establishment of a Śiva-liṅga.