Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

स्वप्राणान्यः परप्राणैः प्रपुष्णात्यघृणः पुमान् । तद्वधस्तस्य हि श्रेयो यद्दोषाद्यात्यधः पुमान्

svaprāṇānyaḥ paraprāṇaiḥ prapuṣṇātyaghṛṇaḥ pumān | tadvadhastasya hi śreyo yaddoṣādyātyadhaḥ pumān

وہ بے رحم انسان جو دوسروں کی جان لے کر اپنی زندگی کو قائم رکھتا ہے، اس کا مارا جانا ہی بہتر ہے؛ کیونکہ اپنے گناہوں کی وجہ سے وہ لوگوں کو تباہی کی طرف لے جاتا ہے۔

स्वप्राणान्(his) own lives/breaths
स्वप्राणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-प्राण (प्रातिपदिक; स्व + प्राण)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; ‘स्व’ इति षष्ठी-सम्बन्धेन (स्वस्य प्राणाः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
परप्राणैःby others' lives
परप्राणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपर-प्राण (प्रातिपदिक; पर + प्राण)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘पर’ इति षष्ठी-सम्बन्धेन (परस्य प्राणाः)
प्रपुष्णातिnourishes/sustains
प्रपुष्णाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गः ‘प्र’
अघृणःmerciless
अघृणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअघृण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पुमान्)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘वधः’ इत्यस्य विशेषणम्
वधःkilling
वधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
श्रेयःbetter, beneficial
श्रेयः:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
यत्because of which
यत्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम, ‘दोषात्’ इत्यनेन सह (यत्-कारणम्)
दोषात्from (his) fault
दोषात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अधःdownwards, below
अधः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb of direction/place)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Vāsudeva

Listener: Guha (Skanda/Kumāra)

Scene: A guardian-king or divine commander confronts a ruthless predator who feeds on others’ lives; behind them, frightened people and a threatened sacrificial fire symbolize collapsing order; the act is shown as protective, not vengeful.

S
Skanda

FAQs

Dharma permits decisive restraint of violent cruelty; protecting others can be a higher good than tolerating destructive wrongdoing.

No tīrtha is referenced; the teaching concerns social and moral protection.

None; this verse frames a dhārmic rationale for punishment.