Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55
Devanagari script
येस्माभिस्तृणवद्दृष्टाः पश्य कालस्य चित्रताम् । तन्मे वाहय शीघ्रं त्वं रथमेनं सुरान्प्रति
Transliteration
yesmābhistṛṇavaddṛṣṭāḥ paśya kālasya citratām | tanme vāhaya śīghraṃ tvaṃ rathamenaṃ surānprati
Translation
جنہیں ہم نے کبھی تنکے کی طرح حقیر سمجھا تھا، دیکھو زمانے کی کیسی عجیب الٹ پھیر! پس تم میرے لیے یہ رتھ فوراً ہانکو، سیدھا دیوتاؤں کی طرف۔
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्
तृणवत्like grass
तृणवत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतृण (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित-प्रत्यय)
Formअव्ययम्; उपमानार्थे (adverbial: 'like/as')
दृष्टाःseen (regarded)
दृष्टाः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
पश्यsee! behold!
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्
कालस्यof Time / of Kāla
कालस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
चित्रताम्wonderfulness, strangeness
चित्रताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचित्रता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
मेfor me / to me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (Genitive/Dative sg. enclitic)
वाहयdrive (carry)
वाहय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative: 'make carry/drive')
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रथम्chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एनम्this (one)
एनम्:
Karma (Object apposition/कर्म)
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थक (deictic)
सुरान्the gods
सुरान्:
Karma (Goal-object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana/Direction (Locative sense/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपसर्ग/निपातः; दिशार्थे (towards)
Speaker
Sūta (narrator); direct speech by Tāraka
Visual Art Cues
Scene: A proud king in a war-chariot orders his sārathi to drive swiftly toward the devas, gesturing forward as banners stream; the sky feels tense, as if Time itself has turned the wheel.
Characters & Entities
T
TārakaD
DevasK
Kāla (Time)FAQs
Time overturns pride; humility and alertness are essential even for the powerful.
No holy site is referenced in this verse.
None.