Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 148

Devanagari script

क्षणार्धं पश्य मे वीर्यं भास्करो लोहितायते । एवं प्रणम्य स्कन्देन वासुदेवः प्रसादितः

Transliteration

kṣaṇārdhaṃ paśya me vīryaṃ bhāskaro lohitāyate | evaṃ praṇamya skandena vāsudevaḥ prasāditaḥ

Translation

‘آدھے لمحے کے لیے میرا پرتاب دیکھو—سورج سرخ ہو جاتا ہے!’ یوں پرنام کر کے اسکند نے واسودیو کو خوشنود کر دیا۔

Word by Word

• क्षणार्धम्: for half a moment
• क्षणार्धम्: Karma (Extent of time/कालावधि)
• Type: Noun
• Root: क्षण+अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (क्षणस्य अर्धम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कालावधि-अत्यन्तसंयोग), एकवचन

• पश्य: see
• पश्य: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश्/दृश् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (my)

• वीर्यम्: power/valor
• वीर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• भास्करः: the sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• लोहितायते: becomes reddish
• लोहितायते: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लोहिताय (धातु/नामधातु from लोहित)
• Form: लट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; नामधातु (to become red)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus/in this way)

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: प्र+नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having bowed)

• स्कन्देन: by Skanda
• स्कन्देन: Karta (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (कर्तृ/करण), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृवाचक-तृतीया

• वासुदेवः: Vasudeva (Krishna/Vishnu)
• वासुदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• प्रसादितः: was pleased/propitiated
• प्रसादितः: Kriya (Predicate/भाव)
• Type: Verb
• Root: प्र+सद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narrator (with quoted imperative attributed to Skanda in context)

Skanda Dialogue

Listener: Vāsudeva/Keśava (addressed/pleased)

Visual Art Cues

Scene: Skanda declares, ‘Behold my power,’ and the sun blushes crimson; immediately he bows, and Vāsudeva is pleased—power and humility in one tableau under a reddened sky.

Characters & Entities

• Skanda
• Vāsudeva
• Bhāskara (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True strength is guided by reverence; even mighty beings honor one another through praṇāma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse emphasizes divine interaction and devotional decorum.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (bowing) is shown as a key devotional gesture that brings prasāda (divine pleasure).