Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
चतुर्योजनविस्तीर्णे नानाश्चर्यसमन्विते । रथे स्थितो मनाग्दीनस्तारकः समदृश्यत
Transliteration
caturyojanavistīrṇe nānāścaryasamanvite | rathe sthito manāgdīnastārakaḥ samadṛśyata
Translation
چار یوجن چوڑے، طرح طرح کے عجائبات سے آراستہ رتھ پر سوار تارک دکھائی دیا—مگر اس پر ہلکی سی پژمردگی چھائی تھی۔
Word by Word
चतुर्योजनविस्तीर्णेin (a chariot) spread over four yojanas
चतुर्योजनविस्तीर्णे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर्-योजन-विस्तीर्ण (प्रातिपदिक; चतुर् + योजन + विस्तीर्ण)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अधिकरण-विशेषण (…समन्विते इत्यस्य)
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय, विशेषणार्थे (various)
आश्चर्यसमन्वितेendowed with wonders
आश्चर्यसमन्विते:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआश्चर्य-समन्वित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अधिकरण-विशेषण
रथेin the chariot
रथे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
स्थितःstanding/situated
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त-भूतकृत्, क्त-प्रत्यय (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मनाक्slightly
मनाक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमनाक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
दीनःdejected
दीनः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (तारकः)
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेष्य-नाम
समदृश्यतwas seen/appeared
समदृश्यत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+दृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa per Māheśvarakhaṇḍa convention)
Visual Art Cues
Scene: Tāraka stands on an enormous, four-yojana-wide chariot studded with wonders—gems, weapons, banners, and magical devices—yet his face shows a subtle shadow of dejection amid the grandeur.
Characters & Entities
T
TārakaFAQs
Outer splendor can conceal inner fear; Purāṇic dharma points to conscience and destiny as forces that unsettle even the mighty.
No tīrtha is named in this verse.
None.