Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

इति श्रुत्वा रूक्षवाचं क्रुद्धः स्त्रीगणसंवृतः । मुष्टिमुद्यम्यमाऽधावद्भीतश्चाहं पलायितः

iti śrutvā rūkṣavācaṃ kruddhaḥ strīgaṇasaṃvṛtaḥ | muṣṭimudyamyamā'dhāvadbhītaścāhaṃ palāyitaḥ

وہ سخت باتیں سن کر وہ غضبناک ہوا؛ عورتوں کے جتھے میں گھرا ہوا، مُٹھی اٹھا کر مجھ پر لپکا—اور میں خوف زدہ ہو کر بھاگ نکلا۔

itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) + ktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
rūkṣa-vācamharsh speech
rūkṣa-vācam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrūkṣa (प्रातिपदिक) + vāc (प्रातिपदिक) (समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; कर्मधारयः—रूक्षा वाक्
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Karta (Agent described/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkrudh (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘क्रुद्धः’
strī-gaṇa-saṃvṛtaḥsurrounded by a group of women
strī-gaṇa-saṃvṛtaḥ:
Karta (Agent described/कर्ता)
TypeAdjective
Rootstrī (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक) + saṃvṛta (कृत्) (समास)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः—स्त्रीगणेन संवृतः (surrounded by a group of women)
muṣṭimfist
muṣṭim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
udyamyahaving raised
udyamya:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootud√yam (धातु) + ya (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
adhāvathe ran towards
adhāvat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā√dhāv (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
bhītaḥafraid
bhītaḥ:
Karta (Agent described/कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhī (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
palāyitaḥfled
palāyitaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpalāy (धातु) + kta (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थे—‘पलायितः (अस्मि)’ = I fled

Dhanañjaya (envoy) (first-person continuation)

Scene: An enraged Daitya, encircled by a group of women, charges forward with raised fist after hearing harsh words; the narrator flees in fear.

D
Dhanañjaya
A
Asura lord (unnamed)
S
Strīgaṇa (women’s retinue)

FAQs

Anger born of adharma rejects wise counsel and turns to violence; prudence may require withdrawal to protect the larger dharmic mission.

None; it narrates the envoy’s reception and the outbreak of hostility.

None.