Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः । ऐरावणं समास्ताय शक्रश्चापि सुरैः सह

āsthāya ruciraṃ yāti puṣpakaṃ naravāhanaḥ | airāvaṇaṃ samāstāya śakraścāpi suraiḥ saha

نرواہن (کُبیر) دلکش پُشپک وِمان پر سوار ہو کر روانہ ہوا؛ اور شکر (اندَر) بھی ایراوت پر چڑھ کر دیوتاؤں کے ساتھ آگے بڑھا۔

आस्थायhaving mounted/taken
आस्थाय:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआस्था (कृदन्त; आ-√स्था (धातु) ल्यप्)
Formअव्ययभावे कृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund) ‘having mounted/taken’
रुचिरम्beautiful
रुचिरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन; विशेषण
यातिgoes/proceeds
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पुष्पकम्Puṣpaka (the aerial car)
पुष्पकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्पक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
नरवाहनःNaravāhana (Kubera)
नरवाहनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + वाहन (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘नराणां वाहनः’ (epithet)
ऐरावणम्Airāvata
ऐरावणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन
समास्तायhaving mounted
समास्ताय:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसमास्ता (कृदन्त; सम्-आ-√स्था (धातु) ल्यप्)
Formअव्ययभावे कृदन्त; ल्यप् (absolutive/gerund) ‘having mounted’
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (with)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Scene: Kubera rides the splendid Puṣpaka, gleaming like a flying palace; Indra rides Airāvata, the white elephant, surrounded by gods—an aerial and terrestrial escort converging in one procession.

N
Naravāhana (Kubera)
P
Puṣpaka
Ś
Śakra (Indra)
A
Airāvata
S
Suras (gods)

FAQs

Celestial status and power are shown as subordinate roles within a larger divine order, moving together in sacred alignment.

No tīrtha is named; the verse is part of a divine travel/procession description.

None.