Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः
Transliteration
ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane | sa testu vāhano devī ketau cāstu mahābalaḥ
Translation
“اے خوش رُخ، دیوی کے غضب سے جو یہ شیر پیدا ہوا ہے، وہی تمہارا واہن ہو، اے دیوی؛ اور وہی تمہارا زورآور کیتو (علم/نشان) بھی ہو۔”
Word by Word
यःwhich/that (who)
यः:
Karta (Subject of relative clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
एषःthis
एषः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
सिंहःlion
सिंहः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रोद्भूतःhas arisen
प्रोद्भूतः:
Kriya (Predicative action)
TypeVerb
Rootप्र + उद् + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘arisen, sprung forth’
देव्याःof the goddess
देव्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
क्रोधात्from anger
क्रोधात्:
Hetu/Apadana (Cause/source)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवर + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘वरम् आननं यस्याः सा’
सःhe/that (lion)
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र षष्ठी (Genitive) अधिकम्—‘thy/your’
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphasis/contrast)
वाहनःvehicle, mount
वाहनः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate noun)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
केतौ(your) banner/emblem (Ketu)
केतौ:
Karta (Subject of second clause)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (केतुः इति); अत्र ‘केतौ’ पाठः सम्भवतः ‘केतुः’/‘केतुश्’ इत्यर्थे (पाठभेद/सन्धि-प्रभाव)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-समुच्चयबोधकः (conjunction)
अस्तुlet there be
अस्तु:
Kriya (Main action)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
महाबलःvery strong
महाबलः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘महान् बलः यस्य’ (very strong)
Speaker
Brahmā
Visual Art Cues
Scene: Brahmā designates the lion born from Devī’s wrath as her mount and as her mighty emblem (ketu), establishing her royal-protective iconography.
Characters & Entities
B
BrahmāD
DevīS
Siṃha (lion)FAQs
Divine wrath, when aligned with dharma, becomes protective power—symbolized by the lion as Devī’s vehicle and sign.
No specific tīrtha is praised; it focuses on Devī’s iconography and empowerment.
None; the verse grants a symbolic and functional boon (vāhana and keta).