Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30
Devanagari script
बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्
Transliteration
buddhā tāṃ dānavīṃ māyāṃ kiṃcitprahasitānanaḥ | meḍhre raudrāstramādhāya cakre daityamanoratham
Translation
اس نے اس دانوَی فریب کو سمجھ لیا اور ہلکی سی مسکراہٹ کے ساتھ، رَودْر اَستر کو دیو کے عضوِ خاص پر جما کر، دَیتیہ کی خواہش کا تلخ انجام کر دیا۔
Word by Word
बुद्धाunderstood
बुद्धा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; रूपम् ‘बुबोध’ इत्यर्थे (here: ‘understood/realized’)
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दानवीम्demonic (of a Dānava)
दानवीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदानवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मायाम्illusion/magic
मायाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किञ्चित्slightly
किञ्चित्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम-नपुंसक)
Formअव्ययवत् प्रयुक्तम्; परिमाणार्थक (somewhat/a little)
प्रहसिताननःwith a slightly smiling face
प्रहसिताननः:
Visheshana (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहसित (कृदन्त; √हस्) + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य आननं प्रहसितम्)
मेढ्रेon the penis
मेढ्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेढ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
रौद्रास्त्रम्the Raudra weapon
रौद्रास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरौद्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (रौद्रं अस्त्रम्)
आधायhaving placed/applied
आधाय:
Sambandha (पूर्वकाल-क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Rootआ-धा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having placed/applied’
चक्रेmade/did
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
दैत्यमनोरथम्the demon’s desire/plan
दैत्यमनोरथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + मनोरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां मनोरथः)
Speaker
Narrator (Sūta) (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Śiva, faintly smiling in mastery, deploys the Raudra-astra with precise, punitive focus against the daitya’s generative organ—symbolically ending his ‘manoratha’ (desire) and power to continue harm.
Characters & Entities
R
RaudrāstraD
Dānava/DaityaŚ
Śiva (implied)FAQs
Adharma rooted in deceit and lust meets swift divine correction; Śiva protects cosmic order.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; it narrates punitive divine action rather than a ritual.