Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
चंद्रज्योत्स्नाभिसंपृक्ता तामसी रजनी यथा । रजनी वा सिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे
Transliteration
caṃdrajyotsnābhisaṃpṛktā tāmasī rajanī yathā | rajanī vā site pakṣe dṛṣṭidoṣaṃ dadāsi me
Translation
“تو چاندنی میں ملی ہوئی تاریک رات کی مانند ہے؛ یا روشن پکھواڑے کی رات کی طرح۔ اے گوری! تو میری نگاہ میں عیب ڈال دیتی ہے۔”
Word by Word
चन्द्रज्योत्स्नाभिसंपृक्ताmingled with moonlight
चन्द्रज्योत्स्नाभिसंपृक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + ज्योत्स्ना (प्रातिपदिक) + अभि + सम् + पृच्/पृक्त (कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुष (चन्द्रज्योत्स्नया अभिसंपृक्ता), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रजनी-विशेषणम्
तामसीdark
तामसी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतामसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रजनी-विशेषणम्
रजनीnight
रजनी:
Upamana/Upameya (Subject of simile/उपमेय)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Simile marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमा-वाचक (comparative particle)
रजनीnight
रजनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमेय-रूपेण पुनरुक्तिः
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक (disjunctive particle)
सितेin the bright (white)
सिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पक्षे इत्यस्य विशेषणम्
पक्षेfortnight (lunar half)
पक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
दृष्टिदोषम्a defect of vision, visual confusion
दृष्टिदोषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + दोष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (दृष्टेः दोषः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ददासिyou give, you cause
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/4th), एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Śiva (Śarva)
Skanda Dialogue
Listener: Pārvatī
Visual Art Cues
Scene: Śiva compares Devī to moonlit darkness and to ‘night in the bright fortnight,’ then teasingly says she causes a blemish in his sight—suggesting dazzling contrast and playful banter.
Characters & Entities
Ś
ŚivaŚ
ŚarvaG
GirijāP
PārvatīC
CandraFAQs
Perception is easily colored by emotion; dharma urges clarity of mind before judging another.
None is named; the focus is interpersonal dialogue within the Śaiva narrative.
No vrata, dāna, snāna, or japa is prescribed in this verse.