Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

अग्निकः शतकोट्या वै कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यमूर्धा कोट्या च कोट्या चैव धनावहः

Transliteration

agnikaḥ śatakoṭyā vai koṭyāgnimukha eva ca | ādityamūrdhā koṭyā ca koṭyā caiva dhanāvahaḥ

Translation

اگنک سو کروڑ کے ساتھ آیا؛ اور اگنِمکھ بھی ایک کروڑ سمیت۔ آدتیہ مُوردھا ایک کروڑ کے ساتھ آیا؛ اور دھن آوہ بھی اسی طرح ایک کروڑ کے ساتھ۔

Word by Word

• अग्निकः: Agnika (a name)
• अग्निकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्निक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• शतकोट्या: by/with a hundred crores
• शतकोट्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शतकोटि (प्रातिपदिक; शत + कोटि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle; emphasis/indeed)

• कोट्या: by/with a crore
• कोट्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)

• अग्निमुखः: Agnimukha (a name)
• अग्निमुखः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्निमुख (प्रातिपदिक; अग्नि + मुख)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (particle of emphasis)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• आदित्यमूर्धा: Ādityamūrdhā (a name)
• आदित्यमूर्धा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्यमूर्धन् (प्रातिपदिक; आदित्य + मूर्धन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• कोट्या: by/with a crore
• कोट्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• कोट्या: by/with a crore
• कोट्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (particle of emphasis)

• धनावहः: Dhanāvaha (a name; 'bringer of wealth')
• धनावहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धनावह (प्रातिपदिक; धन + आवह)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Visual Art Cues

Scene: A blazing influx of fire-aspected gaṇas: Agnika with a hundred crores, Agnimukha with a crore, Ādityamūrdhā with a crore, and Dhanāvaha with a crore—visualized as radiant, ember-haloed troops filling the horizon.

Characters & Entities

• Agnika
• Agnimukha
• Ādityamūrdhā
• Dhanāvaha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even elemental and luminous powers (fire, sun, prosperity) are presented as servants within Śiva’s sacred order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.