Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

भवस्याराधनां कर्तुं ससखीमादिशत्तदा । सा तं परिचचारेशं तस्या दृष्ट्वा सुशीलताम्

Transliteration

bhavasyārādhanāṃ kartuṃ sasakhīmādiśattadā | sā taṃ paricacāreśaṃ tasyā dṛṣṭvā suśīlatām

Translation

تب اس نے اسے—اپنی سہیلی کے ساتھ—بھَو (شیو) کی آرادھنا کرنے کا حکم دیا۔ وہ اس ایشور کی خدمت میں لگ گئی؛ اور اس کی نیک سیرتی و خوش خُلقی دیکھ کر (الٰہی رضا کی راہ ہموار ہوئی)۔

Word by Word

• भवस्य: of Bhava (Śiva)
• भवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन

• आराधनाम्: worship
• आराधनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आराधना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• कर्तुम्: to perform
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कर्तुम् (कृदन्त; √कृ (धातु) + तुमुन्)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; प्रयोजनार्थ (to do)

• ससखीम्: together with (her) friend
• ससखीम्: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: स-सखी (प्रातिपदिक; स + सखी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुष (with her friend/companion)

• आदिशत्: ordered/instructed
• आदिशत्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आदिशत् (धातु; √दिश् (धातु) + लङ्)
• Form: लङ्-लकार (imperfect, past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (then)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• परिचचार: served/attended
• परिचचार: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परिचचार (धातु; √चर् (धातु) + परि-उपसर्ग + लिट्)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ईशम्: the Lord
• ईशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृष्ट्वा (कृदन्त; √दृश् (धातु) + क्त्वा)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund: having seen)

• सुशीलताम्: good conduct/virtue
• सुशीलताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु-शीलता (प्रातिपदिक; सु + शीलता)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Nārada (narration continuing)

Skanda Dialogue

Listener: Implied audience; narrative focus on Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Himavat (or elder authority) instructs Pārvatī and her companion to worship Bhava; Pārvatī performs attentive service to Śiva, her noble conduct observed and approved.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śiva (Bhava/Īśa)
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady worship and humble service to Śiva, grounded in virtue, ripen into divine grace and fulfillment of destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it highlights Śiva-worship (Bhava ārādhanā) as a sacred practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Bhava’s ārādhanā (Śiva-worship) and practice paricaryā (devotional service), supported by suśīlatā (right conduct).