Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

तत्राऽसीनां महाहर्म्ये रत्नभित्तिसमाश्रये । ददर्श मेनामापांडुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्

Transliteration

tatrā'sīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśraye | dadarśa menāmāpāṃḍucchavivaktrasaroruhām

Translation

وہاں اس نے مینا کو ایک عالی شان محل میں بیٹھا دیکھا، جواہرات جڑی دیواروں کا سہارا لیے ہوئے—اس کا کنول سا چہرہ ہلکی مگر روشن تابانی سے دمک رہا تھا۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• आसीनाम्: seated
• आसीनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आसीन (कृदन्त; आ√आस् + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययः, विशेषणम् (मेनाम्)

• महाहर्म्ये: in the great palace
• महाहर्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + हर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular); समासः—कर्मधारयः (महच्च तत् हर्म्यम्)

• रत्नभित्तिसमाश्रये: in/at the support (hall) with jewel-walls
• रत्नभित्तिसमाश्रये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रत्न + भित्ति + समाश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (singular); समासः—तत्पुरुषः (रत्न-भित्तीनां समाश्रयः)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद

• मेनाम्: Menā
• मेनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)

• अपाण्डुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्: whose lotus-like face had a (non-)pale radiance (i.e., radiant, not pallid)
• अपाण्डुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ + पाण्डु + छवि + वक्त्र + सरोरुह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); बहुव्रीहिः—(यस्याः) वक्त्रं सरोरुहं (कमलवत्) (अ)पाण्डुच्छव्या (वर्णकान्त्या)

Speaker

Sūta narrating (deduced).

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himagiri (Menā’s palace locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Inside a grand jeweled palace on Himagiri, Menā sits poised against gem-studded walls; her face is compared to a lotus, pale and luminous, conveying royal grace and quiet concern.

Characters & Entities

• Menā
• Niśādevī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic narration sanctifies divine lineages and settings, portraying purity and auspiciousness through symbolic imagery.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Himalayan royal abode is evoked; no named pilgrimage site is explicitly praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive narration.