Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

ओंकारवक्त्रां गायत्रीं त्वामर्चंति द्विजोत्तमाः । ऊर्जितां बलदां पापि राजानः सुमहाबलाः

oṃkāravaktrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ | ūrjitāṃ baladāṃ pāpi rājānaḥ sumahābalāḥ

اومکار چہرہ والی گایتری کے روپ میں برتر دِویج تمہاری ارچنا کرتے ہیں؛ اور اے پاپ نाशنی! نہایت زورآور راجے تمہیں قوت والی اور बल دینے والی کے طور پر پوجتے ہیں۔

oṃkāra-vaktrāmwhose face is Oṃkāra
oṃkāra-vaktrām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootoṃkāra (प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘ओंकारः वक्त्रं यस्याः’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, रूपतः तत्पुरुष
gāyatrīmGāyatrī (goddess/metre)
gāyatrīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
tvāmyou
tvām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सर्वनाम), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
arcantiworship
arcanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√arc (धातु; पूजायाम्)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
dvija-uttamāḥthe best of the twice-born (Brahmins)
dvija-uttamāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘द्विजेषु उत्तमाः’ इति सप्तमी-तत्पुरुष
ūrjitāmmighty
ūrjitām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootūrjitā (प्रातिपदिक; √ūrj/ūrjay? as adjective ‘strong’)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
baladāmgiver of strength
baladām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootbala (प्रातिपदिक) + dā (धातु; दाने) → dā (प्रातिपदिक ‘giver’)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘बलं ददाति’ इति उपपद-तत्पुरुष
pāpiO sin-destroying/ (lit.) O sinful one
pāpi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootpāpin (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; ‘पापिनि’ इत्यर्थे (vocative)
rājānaḥkings
rājānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
su-mahā-balāḥvery mighty
su-mahā-balāḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सुमहत् बलं येषाम्’ इति बहुव्रीह्यर्थे, रूपतः तत्पुरुष-श्रृङ्खला

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa framing)

Tirtha: Gāyatrī (mantra-tīrtha concept)

Type: kshetra

Scene: Two worship-streams: dvijottamas adore Devī as Oṃ-faced Gāyatrī; mighty kings worship her as the powerful, strength-giving, sin-destroying Lady.

D
Devī
G
Gāyatrī
O
Oṃkāra
D
Dvijottama
R
Rājānaḥ

FAQs

Devī is approached according to one’s dharma: as Gāyatrī by the twice-born through mantra, and as strength-bestower by rulers through righteous power.

No specific tīrtha is mentioned; the verse emphasizes mantra identity (Gāyatrī/Oṃkāra) and devotional approach.

Arcana (worship) of Devī as Gāyatrī and reverence to Oṃkāra-centered mantra practice are implied.