Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

सर्वे भवन्तो दुःखार्ताः परिम्लानमुखांबुजाः । भ्रष्टायुदास्तथाऽकस्माद्भ्रष्टा भरणवाससः

sarve bhavanto duḥkhārtāḥ parimlānamukhāṃbujāḥ | bhraṣṭāyudāstathā'kasmādbhraṣṭā bharaṇavāsasaḥ

تم سب غم سے نڈھال ہو—تمہارے کنول جیسے چہرے مرجھا گئے ہیں۔ تمہارے ہتھیار ہاتھ سے چھوٹ گئے ہیں، اور اچانک تمہارے زیور اور لباس بھی گر پڑے ہیں۔

sarveall
sarve:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
bhavantaḥyou (all), venerable ones
bhavantaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavant (प्रातिपदिक/सर्वनाम-आदरार्थ)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन (honorific ‘you all’)
duḥkha-ārtāḥafflicted by sorrow
duḥkha-ārtāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootduḥkha (प्रातिपदिक) + ārta (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया/षष्ठीभावः: दुःखेन/दुःखस्य आर्ताः); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
parimlāna-mukha-ambujāḥwhose lotus-faces are withered
parimlāna-mukha-ambujāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari (उपसर्ग) + mlā (धातु)→m lāna (क्त) + mukha (प्रातिपदिक) + ambuja (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (येषां मुखाम्बुजानि परिम्लानानि ते); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
bhraṣṭa-āyudāḥwhose weapons are lost
bhraṣṭa-āyudāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhraṣṭa (प्रातिपदिक/क्त) + āyudha (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (येषाम् आयुधानि भ्रष्टानि ते); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमवाचक (and likewise)
akasmātsuddenly
akasmāt:
Kala (Manner/काल-प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootakasmāt (अव्यय)
Formअव्यय; आकस्मिकतावाचक-क्रियाविशेषण (suddenly)
bhraṣṭāḥfallen, deprived
bhraṣṭāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhraṣṭa (प्रातिपदिक/क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
bharaṇa-vāsasaḥdeprived of supporting garments/coverings
bharaṇa-vāsasaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbharaṇa (प्रातिपदिक) + vāsas (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: भरणस्य वाससः = garments/coverings of support); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

Virañci (Brahmā)

Listener: Devas

Scene: A sorrowful assembly: devas with downcast eyes, wilted lotus-like faces; weapons slipping from hands; ornaments loosened; garments disarrayed—visual shorthand for tejas drained. The atmosphere is dim, as if the cosmic order has faltered.

D
Devas

FAQs

Even the mighty can lose splendor when dharma is disturbed; recognition of decline prompts seeking rightful protection and remedy.

None in this verse; it is a narrative diagnosis of the devas’ condition.

None; it sets the context for identifying the cause and the corrective action.