Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

शतक्रतोरमरनिकायपालिता पताकिनी याननिनादनादिता । सितोन्नतध्वजपटकोटिमंडिता बभूव सा दितिसुतोकवर्धिनी

Transliteration

śatakratoramaranikāyapālitā patākinī yānaninādanāditā | sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṃḍitā babhūva sā ditisutokavardhinī

Translation

وہ جھنڈوں والی فوج، شتکرتو (اندرا) کے دیوی گروہوں کی نگہبانی میں، رتھوں کے گرجتے شور سے گونجتی ہوئی جلوہ گر ہوئی—بلند سفید پرچموں اور علموں کے کروڑوں سے آراستہ—دِتی کے بیٹوں (دیتیوں) کی ہیبت و اضطراب بڑھانے والی۔

Word by Word

• शतक्रतोः: of Śatakratu (Indra)
• शतक्रतोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• अमर-निकाय-पालितā: protected by the host of immortals
• अमर-निकाय-पालितā: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + निकाय (प्रातिपदिक) + पालित (कृदन्त; √पाल् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (अमरनिकायेन/अमरनिकायस्य पालिता)

• पताकिनी: bannered, bearing flags
• पताकिनी: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पताकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्/इन्-प्रत्ययान्त (पताका अस्याः अस्ति)

• यान-निनादन-आदिता: filled with the rumbling sound of vehicles
• यान-निनादन-आदिता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यान (प्रातिपदिक) + निनादन (प्रातिपदिक) + आदित (कृदन्त; √अद्/√आद् धातु, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (याननिनादेन आदिता = आक्रान्ता/व्याप्ता)

• सित-उन्नत-ध्वज-पट-कोटि-मण्डिता: adorned with rows of white, lofty flag-cloths
• सित-उन्नत-ध्वज-पट-कोटि-मण्डिता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + उन्नत (कृदन्त; √उन्नम्) + ध्वज (प्रातिपदिक) + पट (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + मण्डित (कृदन्त; √मण्ड्/√मण्डि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषसमासः (सितैः उन्नतैः ध्वजपटकोटिभिः मण्डिता)

• बभूव: became/was
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सा: she/that (army)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• दिति-सुत-ओक-वर्धिनी: increasing the abode/strength of Diti’s sons (demons)
• दिति-सुत-ओक-वर्धिनी: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिति (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक) + ओक (प्रातिपदिक) + वर्धिनी (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृध्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दितिसुतानाम् ओकं/गृहं वर्धयति इति)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A vast deva-host protected by Indra’s divine retinues advances; the air shakes with chariot thunder; countless tall white flags and streamers create a luminous canopy; Daityas are struck with dread.

Characters & Entities

• Indra (Śatakratu)
• Amaras (Devas)
• Diti
• Daityas (Diti-sutas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When divine order mobilizes, adharma loses courage; righteousness itself becomes a force that dispels hostile power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse focuses on the splendor of the deva-host.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.