Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
अथायान्निकटं विष्णोः सुरेशस्त्वरयान्वितः । उवाच चैनं मधुरमुत्साहपरिबृंहितम्
Transliteration
athāyānnikaṭaṃ viṣṇoḥ sureśastvarayānvitaḥ | uvāca cainaṃ madhuramutsāhaparibṛṃhitam
Translation
تب دیوتاؤں کے سردار اندر جلدی سے وِشنو کے پاس گیا اور اس سے شیریں کلام کیا، جو حوصلہ اور پختہ عزم سے لبریز تھا۔
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (sequence/beginning particle)
आयात्came
आयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rooti (इ धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
निकटम्near (to the vicinity)
निकटम्:
Adhikarana (Goal/Place—destination/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnikaṭa (निकट प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन; गत्यर्थक्रियायां देशवाचकं (accusative of goal/place)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣṇu (विष्णु प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
सुरेशःthe lord of the gods (Indra)
सुरेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsureśa (सुर-ईश प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘सुराणाम् ईशः’
त्वरयाwith haste
त्वरया:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Roottvarā (त्वरा प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (करण), एकवचन
अन्वितःendowed/attended (by)
अन्वितः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanvita (अन्वित प्रातिपदिक; √i/अनु+√i क्त)
Formकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying sureśaḥ)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
एनम्him
एनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootenad (एतद्/एनद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
मधुरम्sweet
मधुरम्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhura (मधुर प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of the speech/utterance implied)
उत्साहपरिबृंहितम्strengthened by enthusiasm
उत्साहपरिबृंहितम्:
Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootutsāha + paribṛṃhita (उत्साह प्रातिपदिक + परि+√bṛṃh क्त)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (उत्साहेन परिबृंहितम् = strengthened by enthusiasm)
Speaker
Nārada (continuing narration); Indra is the one who speaks within the scene
Visual Art Cues
Scene: Indra, radiant and hurried, approaches Viṣṇu with folded hands; a celestial court atmosphere—conch, discus, garlands—while Indra speaks with earnest sweetness and resolve.
Characters & Entities
I
Indra (Sureśa)V
ViṣṇuFAQs
Righteous action is strengthened by timely counsel and uplifting speech.
No specific sacred site is mentioned in this verse.
None; the verse sets up Indra’s exhortation.