Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 121

एतस्मिन्नंतरे दैत्यो विवृतास्योऽग्रसत्क्षणात् । त्रीणित्रीणि च लक्षाणि किंनरोरगरक्षसाम्

etasminnaṃtare daityo vivṛtāsyo'grasatkṣaṇāt | trīṇitrīṇi ca lakṣāṇi kiṃnaroragarakṣasām

اسی اثنا میں اس دیو نے منہ پوری طرح پھیلا کر ایک ہی لمحے میں نگل لیا—کنّروں، ناگوں اور راکشسوں کے تین تین لاکھ۔

etasminin this
etasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
antarein the interval, meanwhile
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Interval)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
daityaḥthe demon (Daitya)
daityaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
vivṛtaopened, wide open
vivṛta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√vṛ (धातु) + kta (क्त/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासपूर्वपद (āsya-विशेषण)
āsyaḥhaving mouth wide open
āsyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: vivṛtam āsyam yasya saḥ
agrasatswallowed
agrasat:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootā-√gras (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kṣaṇātin an instant, at once
kṣaṇāt:
Apādāna (अपादान/From; temporal)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कालार्थे (immediately)
trīṇithree
trīṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Number)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा (2nd/1st), बहुवचन; संख्याविशेषण (lakṣāṇi)
trīṇithree (again)
trīṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Number)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
lakṣāṇihundred-thousands (lakhs)
lakṣāṇi:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
kiṃnaraKiṃnaras
kiṃnara:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootkiṃnara (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (समाहार-द्वन्द्वाङ्ग)
uragaserpents
uraga:
Samāsa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rooturaga (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद (समाहार-द्वन्द्वाङ्ग)
rakṣasāmof Kiṃnaras, serpents, and Rākṣasas
rakṣasām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive of group)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (समाहार/समुच्चय): kiṃnara-uraga-rakṣasām = ‘of Kiṃnaras, Uragas, and Rākṣasas’

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narration)

Scene: A colossal demon with gaping mouth swallows multitudes—Kiṃnaras, Nāgas, and Rākṣasas—shown as streams of beings drawn into a dark maw; the sky churns with terror.

D
Daitya
K
Kiṃnaras
U
Uraga/Nāgas
R
Rākṣasas

FAQs

Unchecked adharma becomes insatiable and destructive, symbolized by the demon’s devouring of entire hosts.

No tīrtha is named; the verse describes the intensity of the conflict in the narrative.

None.