Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
महेंद्रजालमास्ताय चक्रे भीषणां तनुम् । विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयः
Transliteration
maheṃdrajālamāstāya cakre bhīṣaṇāṃ tanum | visphūrjatkarasaṃghātasamākrāṃtajagattrayaḥ
Translation
اس نے مہا اندرجال (فریب کا جال) اختیار کر کے ایک ہیبت ناک روپ دھارا؛ اس کے چمکتے بے شمار ہاتھوں کی گرج سے گویا تینوں جہان گھِر گئے۔
Word by Word
महेंद्रजालम्the great Indra-like illusion / mighty net of illusion
महेंद्रजालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहेन्द्र-जाल (प्रातिपदिक; महेन्द्र + जाल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (object of आस्ताय)
आस्तायhaving assumed / resorted to
आस्ताय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); having resorted to / taking up
चक्रेmade / assumed
चक्रे:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect 3rd sg (आत्मनेपद)
भीषणाम्terrible
भीषणाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभीषण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (agreeing with तनुम्)
तनुम्a body / form
तनुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयःhe whose three worlds were overrun by a mass of flashing hands
विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्फूर्जत्-कर-संघात-समाक्रान्त-जगत्-त्रय (प्रातिपदिक; विस्फूर्जत् = वि-स्फुर्ज्(धातु) शतृ; कर; संघात; समाक्रान्त = सम्-आ-क्रम्(धातु)+क्त; जगत्; त्रय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (qualifying implied agent, e.g., भास्करः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: A being assumes Mahendra’s indrajāla, manifesting a dreadful body with a flashing multitude of hands, seeming to press upon all three worlds.
Characters & Entities
B
Bhāskara (Sūrya)M
Mahendra (Indra)FAQs
Divine power can manifest in awe-inspiring forms to restore balance; the cosmos responds when dharma is threatened.
No holy site is specified; the verse is a cosmological-theophanic description.
None.