Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74
Devanagari script
दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च शरैस्त्रिभिः । चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्रिणा
Transliteration
daityasya hṛdayaṃ ṣaḍbhirvivyādha ca śaraistribhiḥ | caturbhiḥ sārathiṃ cāsya dhvajaṃ caikena patriṇā
Translation
اس نے چھ تیروں سے دیو کے دل کو چھلنی کر دیا؛ تین مزید تیروں سے دوبارہ وار کیا۔ چار تیروں سے اس نے سارٹھی کو زخمی کیا، اور ایک ہی تیر سے پرچم کو گرا دیا۔
Word by Word
दैत्यस्यof the demon
दैत्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
हृदयम्heart
हृदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
षड्भिःwith six
षड्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootषष् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; संख्याविशेषण
विव्याधpierced
विव्याध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; संख्याविशेषण
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; संख्याविशेषण
सारथिम्charioteer
सारथिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
ध्वजम्banner/standard
ध्वजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एकेनwith one
एकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; संख्याविशेषण
पत्रिणाwith a feathered arrow
पत्रिणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A chariot-battle tableau: Keśava’s arrows strike in counted volleys—heart, charioteer, and banner—showing tactical precision; the demon reels as the banner falls.
Characters & Entities
V
Viṣṇu (implied)K
Kālanemi (contextual demon)FAQs
Adharma is dismantled systematically—strength, support (charioteer), and pride (banner) are all brought down.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.