Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

शक्तिं जग्राह तीक्ष्णाग्रां हेमघंटाट्टहासिनीम् । तया वामं भुजं विष्णोर्बिभेद दितिनंदनः

Transliteration

śaktiṃ jagrāha tīkṣṇāgrāṃ hemaghaṃṭāṭṭahāsinīm | tayā vāmaṃ bhujaṃ viṣṇorbibheda ditinaṃdanaḥ

Translation

اس نے ایک تیز دھار شکتی ہتھیار پکڑا، جو سنہری گھنٹی کی طرح زور سے ہنس رہا تھا؛ اور اس کے ساتھ، دیتی کے بیٹے نے وشنو کے بائیں بازو کو چھید دیا۔

Word by Word

• शक्तिम्: a spear/lance (śakti weapon)
• शक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्

• जग्राह: he seized
• जग्राह: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तीक्ष्णाग्राम्: sharp-pointed
• तीक्ष्णाग्राम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः; स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; शक्तिम् इति विशेषणम्

• हेमघण्टाट्टहासिनीम्: having a loud-laughing (rattling) golden bell
• हेमघण्टाट्टहासिनीम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हेम (प्रातिपदिक) + घण्टा (प्रातिपदिक) + अट्टहासिनी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (हेमघण्टा-सम्बन्धः) + कर्मधारय/उपपदसमासभावः; स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; शक्तिम् इति विशेषणम्

• तया: with that (spear)
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; करणवाचक

• वामम्: left
• वामम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; भुजम् इति विशेषणम्

• भुजम्: arm
• भुजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, षष्ठी (6th case), एकवचनम्

• बिभेद: he pierced; split
• बिभेद: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• दितिनन्दनः: son of Diti (a Daitya)
• दितिनन्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिति (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: Kālanemi lifts a sharp śakti (spear-like divine missile), laughing with a resonant bell-like peal; he drives it into Viṣṇu’s left arm, the moment frozen at impact.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Kālanemi (as Diti’s son/Daitya implied)
• Diti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa contrasts the Daitya’s boastful aggression with the Divine’s composed endurance, underscoring that pride is not true strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.