Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60
Devanagari script
एतस्मिन्नन्तरे देवो वरुणः पाशभृद्धृतः । पाशेन दानवेंद्रस्य बबन्धाशु भुजद्वयम्
Transliteration
etasminnantare devo varuṇaḥ pāśabhṛddhṛtaḥ | pāśena dānaveṃdrasya babandhāśu bhujadvayam
Translation
اسی درمیان پاش (رسی) کے حامل دیوتا ورُن نمودار ہوا؛ اس نے اپنے پاش سے دانَووں کے سردار کے دونوں بازو فوراً باندھ دیے۔
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवः इति विशेष्य
पाशभृत्bearing a noose
पाशभृत्:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपाश-भृत् (प्रातिपदिक; पाश + भृत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—वरुणः
धृतःheld/poised
धृतः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धृ + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'standing/being present, holding' (contextual)
पाशेनwith a noose
पाशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
दानवेन्द्रस्यof the lord of the Dānavas
दानवेन्द्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदानव-इन्द्र (प्रातिपदिक; दानव + इन्द्र)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
बबन्धbound
बबन्ध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
आशुquickly
आशु:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: quickly)
भुजद्वयम्the pair of arms
भुजद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुज-द्वय (प्रातिपदिक; भुज + द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (two arms)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Varuṇa appears suddenly, radiant and authoritative, casting his pāśa to bind the daitya lord’s two arms; the sword-arm is arrested mid-motion, devas’ fear turns to relief.
Characters & Entities
V
VaruṇaP
PāśaD
DānavaFAQs
Divine order restrains destructive power; Varuṇa’s pāśa symbolizes the binding force of ṛta (cosmic law) upon adharma.
No holy site is referenced in this verse.
None.