Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56
Devanagari script
कालकल्पेन बाणेन तं च वक्षस्याताडयत् । स तु तेन प्रहारेण चकम्पे पीडितो भृशम्
Transliteration
kālakalpena bāṇena taṃ ca vakṣasyātāḍayat | sa tu tena prahāreṇa cakampe pīḍito bhṛśam
Translation
زمانے کے حکم جیسے تیر سے اس نے اس کے سینے پر وار کیا؛ اس ضرب سے سخت ستایا ہوا وہ شدید طور پر کانپ اٹھا۔
Word by Word
कालकल्पेनwith a time-like (death-like)
कालकल्पेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकाल-कल्प (प्रातिपदिक; काल + कल्प)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण—बाणेन इति सह
बाणेनby an arrow
बाणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
वक्षसिon the chest
वक्षसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
आताडयत्struck
आताडयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ-
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तुhowever
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
प्रहारेणby the blow
प्रहारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
चकम्पेshook/trembled
चकम्पे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; पुनरुक्ति-आगम: च- (intensive/phonetic)
पीडितःafflicted
पीडितः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पीड् + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—सः
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A fierce rākṣasa releases a Time-ordained arrow that strikes the daitya leader in the chest; the struck warrior reels and trembles, armor vibrating, dust and sparks rising.
Characters & Entities
K
KālaFAQs
Even the mighty are shaken when Time’s power manifests; dharma teaches humility before Kāla and the inevitability of consequence.
None is mentioned in this verse.
None.