Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
हृदि विव्याध बाणानां सहस्रेणाग्निवर्चसाम् । स प्रहस्य ततो वीरो बाणानामयुतत्रयम्
Transliteration
hṛdi vivyādha bāṇānāṃ sahasreṇāgnivarcasām | sa prahasya tato vīro bāṇānāmayutatrayam
Translation
اس نے آگ کی سی چمک رکھنے والے ہزار تیروں سے اس کے دل کو چھید دیا۔ پھر وہ سورما ہنستے ہوئے تیس ہزار تیر چھوڑ بیٹھا۔
Word by Word
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
विव्याधpierced
विव्याध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध्/विध् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
बाणानाम्of arrows
बाणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
सहस्रेणwith a thousand
सहस्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अग्निवर्चसाम्having fire-like radiance
अग्निवर्चसाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्नि + वर्चस् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying) बाणानाम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम
प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + हस् (धातु) → प्रहस्य (ल्यबन्त)
Formल्यब्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having laughed’
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: ‘then/from there’)
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
बाणानाम्of arrows
बाणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
अयुतत्रयम्three myriads (30,000)
अयुतत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअयुत + त्रय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); द्विगु-समास (numeral compound)
Speaker
Nārada
Visual Art Cues
Scene: A thousand fire-bright arrows strike the opponent’s heart; the warrior laughs and unleashes thirty thousand arrows in reply, filling the air like a blazing net.
Characters & Entities
N
NāradaD
Dhanādhyakṣa (implied)J
Jambha (implied)FAQs
Purāṇic battles portray the overwhelming power of divinely aligned warriors, reinforcing confidence in dharma’s eventual triumph.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.