Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23
Devanagari script
स दृष्ट्वा नोदितां सेनां प्रबलास्त्रां सुभीषणाम् । रथादाप्लुत्य वेगेन निरृती राक्षसेश्वरम्
Transliteration
sa dṛṣṭvā noditāṃ senāṃ prabalāstrāṃ subhīṣaṇām | rathādāplutya vegena nirṛtī rākṣaseśvaram
Translation
جب اس ابھاری ہوئی فوج کو—جو ہتھیاروں میں قوی اور نہایت ہیبت ناک تھی—دیکھا تو راکششور نِرْرِتی تیزی سے رتھ سے کود پڑا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
नोदिताम्urged/impelled
नोदिताम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootनुद् (धातु) णिच् + क्त (past passive participle)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (PPP)
सेनाम्army
सेनाम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रबलास्त्राम्having powerful weapons
प्रबलास्त्राम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootप्रबल (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सुभीषणाम्very terrifying
सुभीषणाम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + भीषण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
आप्लुत्यhaving leapt down
आप्लुत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु) उपसर्गः आ-
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; (having leapt/jumped)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (करण/Manner)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
निरृतीNirṛti
निरृती:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनिरृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (पाठानुसारः)
राक्षसेश्वरम्the demon-lord
राक्षसेश्वरम्:
Karman (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Nirṛti sees the terrifying, weapon-strong army rushing in; he springs down from his chariot in a blur, shifting the battle from chariot warfare to direct engagement.
Characters & Entities
N
NirṛtiR
RākṣaseśvaraS
SenāFAQs
When conflict intensifies, decisive action follows; Purāṇic battle imagery underscores the urgency of confronting adharma.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.